محمد امين اديب طوسی

( 1283 – 1361ش)

به تازگی از دوستم مصطفی مقربی شنيدم که محمد امين اديب طوسی استاد بازنشسته دانشگاه تبريز دو سه سال پيش درگذشته است(5 خرداد 1361). آن مرحوم سال های دراز رشته ادبيات را در دبيرستان ها و پس از آن حدود پانزده سال در دانشگاه تبريز تدريس می کرد. چند سال هم در بغداد درس گفته بود.

از خدمات فرهنگی او همکاری در انتشار مجله ماهتاب است. اين مجله تقريباْ نشريه انجمن ادبی آذربايجان محسوب می شد. آن انجمن را مرحوم اديب السلطنه سميعی به هنگامی که استاندار آذربايجان بود تشکيل داده بود. مجله ماهتاب که به صاحب امتيازی جواد ناطق (پدر مهندس ناصح ناطق) منتشر می شد، بيش از دوازده شماره انتشار نيافت؛ مجله ای بود ادبی و تحقيقی و دارای مقاله های خوب. اديب طوسی مخصوصاْ علاقه ای مخصوص به تحقيق در متون ادبی و لهجه های فارسی داشت و مقاله هايی چند در اين زمينه دارد که همه در نشريه دانشکده ادبيات تبريز به چاپ رسيده است.

کتابهايی که از آثار اديب طوسی طبع شده است عبارتند از :

1312 دستور نوين، تهران

1312 ايام کودکی (شعر)، تهران .

1313 پيام فردوسی (شعر).

1317 – 19 انتقام عشق؛ تبريز (سه جلد)

1320 آموزش و پرورش از نظر غزالی ، تبريز

1321 دخمه های سياه يا کلبه بدبختان، تبريز.

1332 رابطه اوزان شعر فارسی با اوزان ترانه های محلی ايران، تبريز.

1341 ديوان اديب طوسی ، تبريز.

1342 فرهنگ لغات بازيافته (ذيل برهان قاطع)، تبريز(دوجلد).

1349 فرهنگ لغات ادبي، تبريز دوجلد.

بی تاريخ بودا در هند

بی تاريخ تخت سليمان

اديب طوسی شعر می سرود و نمونه اشعارش در تذکره های معاصران نقد شده است.¹

1 - آينده ، سال 13، شماره 1 –3 (فروردين – خرداد 1366)، صص 198 – 199.

برگرفته از کتاب: نادره کاران

(سوکنامه ناموران فرهنگی و ادبی)

ايرج افشار

به کوشش محمود نيکويه

چاپ اول 1383 ص: 509

نشر قطره

برگشت به ليست