عميد ، دکتر موسی

 

عميد ، دکتر موسی : پدرش شيخ احمد پيشنماز تبريز بود و فرزند او نيز از کودکی به تحصيل معارف اسلامی پرداخت و در کسوت روحانيت بود. تحصيلات مقدماتی را نزد برادرش انجام داد، سپس در حوزه های علميه تهران و نجف از محضر علمای بزرگ خوشه چينی کرد و مدتی نيز در مدرسه سپهسالار تهران نزد مرحوم سيدحسن مدرس، فقه و اصول و نزد ميرزا رضا ايروانی و ميرزا تنکابنی به تحصيل فلسفه و حکمت پرداخت.

با معرفی مرحوم سيد حسن مدرس و مساعدت علی اکبر داور، جزء محصلين اعزامی به خارج، به فرانسه رفت. ديپلم متوسطه و ليسانس و دکترای خود را در رشته های حقوق و فلسفه از دانشگاه های پاريس و ژنو دريافت نمود. جمعا مدت ده سال در اروپا تحصيل نمود. در 1319 به عنوان دانشياری وارد دانشکده حقوق تهران شد و به تدريس حقوق ودنی اشتغال ورزيد. وی علاوه بر کار استادی دانشکده حقوق، به خدمت بانک ملی ايران هم درآمد و از 1328 به مدت سه سال رياست اداره حقوقی آن بانک را عهده دار بود. در 1331 برای استانداری کرمان در نظر گرفته شد ولی پس از معرفی و اعلام انتصاب او در راديو و روزنامه ها از اين مأموريت منصرف گرديد و کماکان به کار استادی پرداخت. در اسفند 1329 دکتر عبدالحميد زنگنه رئيس دانشکده حقوق، توسط يکی از دانشجويان اخراجی به نام نصرت الله قمی مقتول شد و در فروردين ماه دکتر عميد که برخلاف ساير اساتيد، اشتغالات سياسی نداشت برای مدت سه سال به رياست دانشکده حقوق و علوم سياسی و اقتصادی برگزيده شد. دکتر عميد پس از انتصاب به رياست دانشکده حقوق، از سمت رياست اداره حقوقی بانک ملی استعفا داد و وکالت دادگستری را پيشه خود نمود و کارهای حقوقی بانک ملی در محاکم دادگستری به او ارجاع گرديد. از اين رهگذر حق الوکاله های خوبی دريافت کرد و وضع مالی او سر و صورتی گرفت. بعد از مردادماه 1332 کانديدای انتخابات مجلس شورای ملی شد و از تهران به مجلس رفت و در ادوار نوزدهم و بيستم نيز اين سمت را حفظ نمود. يک سال پس از وکالت، به نيابت رياست مجلس رسيد و اين سمت را برای دوره های بعدی هم داشت. پس از کنار رفتن دکتر علی اکبر سياسي، کانديدای رياست دانشگاه تهران بود ولی دکتر اقبال انتخاب شد. يک بار کانديدا شد، اين بار نيز دکتر احمد فرهاد برنده گرديد. دکتر موسی عميد  در 1342 در سن 57 سالگی به علت سکته قلبی در تهران درگذشت .

موسی عميد يکی از حقوق دان های ايران محسوب می شود . علاوه بر استادی و رياست دانشکده حقوق ، در مدرسه عالی سپهسالار و دانشکده معقول و منقول نير تدريس می نمود و صاحب تأليفاتی است که هم اکنون مورد استفاده  طلاب حقوق می باشد . از آثار وی يکی کتاب وصيت و ديگری کتاب هبه است . او مجموعا سيزده سال رياست دانشکده حقوق را عهده دار بود و ضمنا در دانشکده معقول و منقول ، تاريخ حقوق اسلام  تدريس می کرد . موسی عميد تا سال 1330 يک استاد به معنای واقعی بود. به هيچ وجه داخل زدوبندهای سياسی نمی شد و علت انتخاب او به رياست دانشکده حقوق بر همين مبنا بود ولی وی از کرسی رياست دانشکده برای به دست آوردن مشاغل سياسی و جمع مال استفاده کرد و خيلی در قسمت دوم حريص بود. در چندين مؤسسه دولتی مشاوری حقوق گرفت . وکيل و نايب رئيس مجلس شد ولی تمام اين تلاش ها بی نتيجه ماند.

 

نقل از:

دکتر باقر عاقلی

شرح حال رجال سياسی و نظامی معاصر ايران

چاپ اول سال 1380  جلد دوم ص. 1037

نشر گفتار باهمکاری نشر علم

 

 

------------------------------------------------------------------

 

 

دكتر موسی عميد

 

 

دكتر موسی عميد فرزند احمد در سال 1287 خورشيدی در تبريز تولد يافت. معلومات قديمه را قسمتی در تبريز و قسمتی را در تهران فراگرفت. سپس در جزو شاگردان اعزامی به اروپا رفت. در پاريس بدرجه دكترا در حقوق و در ژنو بدرجه دكترا در فلسفه نايل شد. در سال 1319 پس از بازگشت به ايران به استادی در دانشكده های حقوق و الهيات و معارف اسلامی منصوب شد و از سال 1330 تا 1342 خورشيدی كه درگذشت مدت 12 سال رياست دانشكده حقوق را عهده دار بود.

نامبرده مردی بود با استعداد – با هوش – بسيار جاه طلب – متحرك و متشبث – طالب رياست و جاه و جلال – دارای چندين كار و به اصطلاح مردم دارای هزار و يك منصب بود. بدين معنی كه در يك زمان استاد دانشكده حقوق – رئيس دانشكده – استاد دانشكده الهيات و معارف اسلامی – نماينده مجلس – وكيل دادگستری – مشاور قضائی در بنياد پهلوی و رهبری حزب را دارا بود.

خيلی تعجب است از اشخاصيكه دارای معلومات هستند و يا اينكه ادعای معلومات ميكنند اين اندازه متشبث بوده و اين در و آن در دوندگی ميكنند و برای اينكه بجائی برسند مشغول بدست زدن و زنده و مرده باد ميشوند.

لازمه داشتن معلومات مناعت طبع و عزت نفس است. سنائی ميفرمايد :

علم كز تو ترا بستاند                  جهل از آن علم به بود بسيار 

نامبرده در انتخاباتيكه صورت ميگيرد در دوره های 18 و 19 و 20 در سالهای 1332 و 1335 و 1339 خورشيدی نماينده تهران شد و بعد به نيابت رياست مجلس هم انتخاب گرديد و در سال 1342 خورشيدی در سن 55 سالگی در تهران درگذشت و اگر زنده بود بيش از اين ها دارای شغل و مستعد پي شرفت و ترقی بود.

 

 

شرح حال رجال ايران

نگارش مهدی بامداد

جلد ششم ص.  269

چاپ چهارم سال 1371

انتشارت زوٌار

 

 

 

برگشت به ليست