ديبا ، مهدی

 

ديبا ، مهدی : فرزند نظام العلمای تبريزی و ملقب به مكرم الدوله و شعاع الدوله، در حدود 1257ش در تبريز متولد شد. نظام العلماء در كسوت روحانيت بود و از اعيان شهر تبريز محسوب می شد و دارای قدرت و نفوذ فوق العاده ای بود و به طوری كه با مظفرالدين شاه وليعهد مقيم تبريز با اميرنظام گروسی پيشكار وليعهد و وزير آذربايجان مبارزه می كرد و به دستور وليعهد و اميرنظام، خانه او را اراذل و اوباش غارت كردند.

مهدی ديبا برای ادامه تحصيلات به روسيه اعزام شد و در مدارس متوسطه نظام ثبت نام كرد و به كمك علاءالملك عمويش كه چندی وزيرمختار در روسيه بود، به دانشكده نظامی شاهزادگان وارد شد و دوره مدرسه مزبور را گذرانيد و به درجه افسری نائل آمد. پس از بازگشت به ايران با درجه سلطانی در قزاقخانه استخدام شد و تدريجا درجه سرهنگی گرفت و سرانجام به ميرپنجی رسيد ولی مشاغل نظامی را رها ساخته وارد وزارت امور خارجه شد. چندی سركنسول در تفليس شد و مدتی در باطوم همان سمت را داشت. وقتی به تهران بازگشت، رئيس اداره امور بين المللی و جامعه ملل شد. در 1296ش وزير مختار ايران در هلند گرديد. اين مأموريت قريب نه سال طول كشيد و در 1305 به تهران منتقل شد و سمت مشاوری داشت. در 1309 بازنشسته شد و پس از چندی درگذشت. از وی دو فرزند بنام بهرام و سهراب باقی ماند و هر دو تحصيلكرده مدارس نظام روسيه بودند. سهراب بعد از وزارت امور خارجه منتقل شد و در سفارت ايران در يوگسلاوی خدمت می كرد. سهراب در ميانسالی به خانواده قطبی گيلانی وصلت كرد و صاحب يك دختر به نام فرح شد كه بعدها به همسری محمدرضا پهلوی درآمد.

 

نقل از:

دکتر باقر عاقلی

شرح حال رجال سياسی و نظامی معاصر ايران

چاپ اول سال 1380  جلد دوم ص.  694

نشر گفتار باهمکاری نشر علم

 

 


برگشت به ليست