دائرةالمعارف شهر تبريز

www.tabrizinfo.com

 

فرهاد- فخرالديني

خلاصه شرح حال

فرهاد فخرالديني در سال 1316 ،در خطه آذربايجان ديده به جهان گشود. از آنجايي كه زمينه هاي علاقه موسيقي در فخرالديني وجود داشت ، پدرش براي او ويولوني تهيه كرده و او را تشويق به فراگيري اين ساز كرد. در سال 1339 وارد هنرستان موسيقي شد و تا سال 1344 به در اين هنرستان به تحصيل پرداخت. او از سال 1342 هم زمان با تحصيل، به تدريس در هنرستان موسيقي مشغول شد. از جمله مسئوليت هاي كه در هنرستان موسيقي به عهده فخرالديني نهاده شد ، مديريت كتابخانه ، صداخانه و مديريت برنامه هاي هنري هنرستان بود. پس از مدت به پيشنهاد دهلوي ، به عضويت شوراي فني هنرستان ( و بعدها هنركده موسيقي ملي ) منصوب گرديد. او از سال 1344 همكاري خود را با راديو ايران به عنوان نوازنده ويولون و ويولون آلتو در اركستر گلها آغاز كرد. پس از ادغام كليه اركسترهاي راديو و تشكيل اركستر بزرگ راديو تلويزيون ، رهبري اين اركستر ابتدا به عهده فريدون ناصري و در اوائل سال 52 چند ماهي مرتضي حنانه قرار گرفت. از اواسط همين سال رهبري اين اركستر به فخرالديني محول شد و او اين سمت را تا سال 1358 كه به خواست خود از آن كناره گرفت ، عهده دار بود.

 

والدين

فرهاد فخرالديني در خطه آذربايجان ديده به جهان گشود ، پدرش محمدعلي فخرالديني متخلص به محزون 1365-1278 ، از شعراي آذربايجان بود كه نزد مردم آن سرزمين از احترام خاصي برخوردار بود. [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص 193 ]

اوضاع اجتماعي و شرايط خانوادگي

پدر فرهاد فخرالديني از شعراي مردمي آذربايجان بوده كه نزد مردم آن سرزمين از احترام خاصي برخوردار بود. او صاحب دو كتاب شعر به زبان تركي است ، فرهاد چهارمين فرزند خانواده است و سه خواهر و سه برادر دارد.برادر بزرگ فرهاد فخرالدين از نقاشان و عكاسان هنرمند كشور است. برادر دوم فرخ نيز عكاس مشهوري است و برادر كوچكتر فاروق مي باشد كه ضمن اشتغال به حرفه عكاسي . از ورزشكارن به نام بوده و سال ها سمت مربي گري تيم ملي واليبال ايران را به عهده داشته است. [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص4 ـ193 ]

خاطرات دوران كودكي

برادر بزرگ فرهاد تاري داشت كه اوقات فراغت خود را با آن مي گذراند. هرگاه كه او در منزل نبود فرهاد به سراغ تار او مي رفت و چون در اين كار علاقه و استعداد خاصي داشت ، پدر وي ويولوني تهيه كرد و او را تشويق به فراگيري اين ساز كرد. [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص 194 ]

تحصيلات رسمي و حرفه آموزشي

از آنجايي كه زمينه هاي علاقه موسيقي در فخرالديني وجود داشت ، پدرش براي او ويولوني تهيه كرده و او را تشويق به فراگيري اين ساز كرد. در سال 1339 وارد هنرستان موسيقي شد و تا سال 1344 به در اين هنرستان به تحصيل پرداخت. او در اين باره چنين تعريف مي كند: روزي در روزنامه يك آگاهي ديدم كه نرستان موسيقي ملي براي اولين دوره عالي دانشجو مي پذيرد. دوستان تشويقم كردند كه براي آزمايش خودم در اين كنكور در رشته موزيكولوژي (موسيقي شناسي) شركت كنم ، ظاهراً اين رشته براي ديپلمه هاي هنرستان موسيقي و بيشتر كساني كه شركت كرده بودند ، شاگردان خود هنرستان بودند و من كه تحصيلات متوسطه را در دبيرستان دارالفنون در رشته طبيعي به پايان رسانده بودم ، براي نام نويسي و شركت در كنكور به هنرستان مراجعه كردم . [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص 195 ]

 

همدوره ايها و همكاران

فرهاد فخرالديني در زمينه موسيقي از همكاري حسين دهلوي ، مصطفي پورتراب ، احمد پژمان ، روح الله خالقي ، جواد معروفي ، مرتضي حنانه ، فريدون ناصري برخوردار گرديد. [نام نامه موسيقي ايران زمين ، تاليف: مهدي ستايشگر ، ج 3 ، تهران: انتشارات اطلاعات ، ص415 ]

خاطرات و وقايع دوران تحصيل

 

فرهاد فخرالديني صرف نظر از كار عملي موسيقي به مطالعه و تحقيقات علمي نيز پرداخته است و اين كار را نيز از همان زماني كه در دوره عالي هنرستان موسيقي ملي تحصيل مي كرد شروع نمود. در اين مورد چنين مي گويد: از استاداني كه در دوره عالي در پرورش و تعليم من سهم عمده داشتند بايد از دكتر مهدي بركشلي يادكنم كه نه تنها به عنوان يك استاد خوب ، با معلومات و دلسوز او را شناختم ، بلكه الگوي موسيقي عملي در من موثر بودند... او اولين بار از من خواست تنبور خراسان را به روش ابو نصر فارابي كه با روايت خود فارابي نوشته و به وسيله دكتر بركشلي شرح داده شده بود ، پرده بندي نمايم. اين كار بعد از شش ماه به پايان رسيد و طي كنفرانسي كه از طرف هنرستان ، در تاريخ 22 بهمن 41 ترتيب داده شد ، صداهاي حاصله از پرده هاي اين ساز در حضور هنرمندان و علاقمندان شنيده شد و باعث حيرت و تحسي حضار گرديد و بايد بگويم ، خودم هم مانند استادم و استادان ديگر حاضر در جلسه از اين كه صداهاي حدود هزار سال پيش را روي تنبور پرده بندي مي شنيديم ، احساس غرور مي كردم. اتفاق جالبي به وقوع پيوسته و شاهد آن بوديم كه صداها و درجات گام موسيقي ايران از هزاران سال پيش به اين طرف تغييري ننموده است و من به اين موفقيت كه به دست آورده بودم مباهات مي كردم... [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص9 -198 ]

استادان و مربيان

فرهاد فخرالديني از تعليم استاداني چون: احمد مهاجر ، ابوالحسن صبا ، علي تجويدي ( در رشته ويولن و موسيقي رديف ايراني ) ، مليك اصلانيان ( در اصول تئوري و هارمني و تجزيه و تحليل موسيقي غربي ) ، مهدي بركشلي ( در تجزيه و تحليل موسيقي ايراني ) بهره مند گرديد. [نام نامه موسيقي ايران زمين ، تاليف: مهدي ستايشگر ، ج 3 ، تهران: انتشارات اطلاعات ، ص415 ]

مشاغل و سمتهاي اداري مورد تصدي

از جمله مسئوليت هاي كه در هنرستان موسيقي به عهده فخرالديني نهاده شد ، مديريت كتابخانه ، صداخانه و مديريت برنامه هاي هنري هنرستان بود. پس از مدت به پيشنهاد دهلوي ، به عضويت شوراي فني هنرستان ( و بعدها هنركده موسيقي ملي ) منصوب گرديد. او از سال 1344 همكاري خود را با راديو ايران به عنوان نوازنده ويولون و ويولون آلتو در اركستر گلها آغاز كرد. پس از ادغام كليه اركسترهاي راديو و تشكيل اركستر بزرگ راديو تلويزيون ، رهبري اين اركستر ابتدا به عهده فريدون ناصري و در اوائل سال 52 چند ماهي مرتضي حنانه قرار گرفت. از اواسط همين سال رهبري اين اركستر به فخرالديني محول شد و او اين سمت را تا سال 1358 كه به خواست خود از آن كناره گرفت ، عهده دار بود. [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص 198و 197 ]

فعاليتهاي آموزشي

فخرالديني از سال 1342 هم زمان با تحصيل، به تدريس در هنرستان موسيقي مشغول شد. او از اين دوره چنين ياد مي كند: قبل از من تدريس تئوري موسيقي عمومي به عهده چند تن از استادان بود و هر استاد جزوه جداگانه يي به شاگردان مي داد. در اين هنگام لزوم برنامه واحدي براي تئوري موسيقي احساس مي شد و همچنين بهتر بود كه يك نفر كار تدريس كليه كلاس ها را به عهده بگيرد كه اين وظيفه به من محول شد و جزوه تئوري موسيقي با مشاركت آقايان دهلوي ، مصطفي پورتراب و اين جانب نوشته شد و به ميزان كافي تكثير گرديد كه آن زمان تاكنون در هنرستان تدريس مي گردد. فرهاد فخرالديني يكي از پركارترين مدرسان هنرستان و هنركده موسيقي ملي بوده ، در طي بيست سال تدريس خود شاگردان زيادي تربيت نموده است. كساني كه از هنرستان موفق به اخذ ديپلم و ليسانس گرديده اند ، چند درس مهم علمي موسيقي نظير: تجزيه و تحليل رديف رديف موسيقي ايران ، پيوند شعر و موسيقي ، فرم و آفرينش در موسيقي ايران و هارموني يا هماهنگي موسيقي را نزد فخرالديني فراگرفته اند. [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص 197 و 201]

 

ساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره

 

اهم فعاليت هاي فرهاد فخرالديني عبارتند از: - تشكيل اركستر موسيقي ملي در آذرماه سال 1377 و پس از آن اجراي كنسرت هاي متعدد به همراه اين اركستر در داخل و خارج از كشور كه از آن جمله مي توان به اجراي كنسرت در شهرهاي پكن و شانگ هاي چين ، اجراي كنسرت در كشور كويت و همچنين اجراهاي متعدد در تهران و شهرهاي سنندج ، شيراز و اصفهان اشاره كرد. - ساخت سه كار موسيقي متن براي فيلم هاي مسافران ري و سريال امام علي به كارگرداني داوود ميرباقري و سريال كيف انگليسي به كارگرداني سيدضياءالدين دري و تاليف كتاب پارتيتور سريال سربداران . [برگي از باغ ، نگرشي به يك قرن موسيقي در ايران ، نگارش: ناصر مجرد ، تهران: انتشارات مجرد ، ص 212و213 - مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص 198 ]

 

همسر

 

فرهاد فخرالديني در سال 1342 ازدواج كرده و داراي دو فرزند پسر به نام هاي فرشاد و فرزاد است. همسرش كه بسيار علاقمند به شعر و موسيقي است ، همواره يار و ياور او و مشاور كارهاي هنريش بوده است. [مردان موسيقي سنتي و نوين ايران ، تاليف: حبيب الله نصيري ، ج1 ، تهران: انتشارات آتيه ، ص 198 ]

 

برگرفته از سايت : بنياد ايران شناسی

www.iranologyfo.com

 

برگشت به ليست