اسدالله فشنگچي

 

حاج مخبرالسلطنه هدايت، در هنگام واليگری آذربايجان، در اثر سوء تدبير، عده زيادی از جوانان و رزمندگان آذربايجانی را، در جنگ با سميتکو به کشتن داد. از جمله اين جوانان می توان از اسدالله فشنگچي، نام برد که در جنگ های تبريز، دلاوری های فراوانی از خود بروز داد.

از سال 1299ش، به سبب مشکلات داخلی کشور و ضعف دولت مرکزي، اسماعيل آقا (سميتکو يا سميتقو ) شروع به تکرار شرارت های خود کرد.

حاج مهدی قلی خان هدايت (مخبرالسلطنه) که با حيله به قيام شيخ محمد خيابانی پايان داده بود، می خواست سميتکو را نيز با همين روش، از ميان بردارد. او از پای بخاری گرم و از درون تالارهای خوش نقش عمارت دلگشا و ارگ تبريز، می خواست سميتکو، اين مرد کوهستان را که برای حمله و انتقام، انگيزه های کافی داشت و قدرتی را هم در برابر خود نمی ديد، شکست دهد. بنابراين با تلفن و تلگراف، سپاه دولتي، چريک و ايلی را رهبری می کرد. رهبری فاجعه آميزی که به کشته شدن گروه گروه از جوانان دولتی و غيردولتی منجر شد.

اسدالله فشنگچی از مشروطه خواهانی بود که به سبب دلاوري، به سرکردگی دسته های مجاهدان رسيد. وی در زمان حمله سپاه ماکو به تبريز، با همه جوانی و کم سالي، از جمله فرماندهان مشروطه خواه تبريز به شمار می رفت. او در اين جنگ تير خورد و يک چشم خود را از دست داد. اسدالله وقتی انجمن تبريز – پس از برقراری مشروطه – به بنيانگذاری سازمان های شهری و دولتی اقدام کرد، از مسئولان نظميه تبريز شد. او هم چنين در ماجرای مهاجرت مشروطه خواهان به حضرت عبدالعظيم (ع) و قم حضور داشت.

در زمستان سال 1300ش، مخبرالسلطنه، سپاهی را به فرماندهی ملک زاده، به جنگ سميتکو فرستاد. اما به سبب بی لياقتی اين فرمانده و والی آذربايجان، عده کثيری از ميان رفتند. سميتکو که اکنون خود را سرداری يگانه می پنداشت و شايد فکر بنيانگذاری حکومتی را در سر می پروراند، سپاه مجهز و پر تعداد خود را به سوی ساوجبلاغ حرکت داد. ملک زاده نيز بر عده ای از مجاهدان پيشين تبريز و شهرهای ديگر آذربايجان، و افراد ايل های اطراف و قوای منظم دولتي، فرماندهی داشت. در جنگی که درگرفت اسدالله فشنگچی کشته شد و 300 سوار ژاندارم، يک جا به اسارت سميتکو درآمدند. و سميتکو در يک نمايش جنون آميز، تمامی اينان را به گلوله بست و هلاک کرد.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            

برگرفته از کتاب: ترورهای سياسی در تاريخ معاصر ايران

دکتر علی بيکدلی

چاپ اول 1377 ص.697

نشر سروش

برگشت به ليست