سيدعبدالحميد غياثی

 

سيدعبدالحميد غياثی – فرزند مرحوم سيد محمدعلی آقا مجتهد تبريزی است كه در صدر مشروطيت از معاريف علما بود. غياث يكی از محلات تبريز است. غياثی تحصيلات خود را در رشته های ادبيات عربی و فارسی و فقه و اصول و حكمت در تبريز شروع و در طهران به پايان رسانيد. پس از آرامش كه در تعقيب انقلاب مشروطيت در آذربايجان پديد آمد جزو آن دسته از روشنفكران كه هم از خونريزی و قتل و غارت نفرت داشتند و هم رژيم قديم استبدادی را غير قابل تحمل می انگاشتند و علاج بدبختی ها را در تعميم معارف و ترويج آن می دانستند، به خدمت به معارف و ترويج افكار تجددخواهانه پرداخت و وجود خود را وقف اين كار نمود.

آن موقع اين نوع از منورالفكرهای فاضل به مجلس مرحوم حاج ميرزامصطفی آقامجتهد (پدر مرحوم مؤلف كتاب حاضر) كه از افاضل تبريز و به علت فضل و معلومات و انتساب به مرحوم حاج ميرزاحسن آقامجتهد مورد توجه مخالفين و موافقين مشروطيت بود، تردد می كردند و درباره كتب جديد و مجلات و جرايد مصر و بيروت بحث می نمودند، غياثی مثل سايرين با آن مرحوم رفاقت داشت.

غياثی در بدو امر وارد خدمت معارف شد و مدتی به تعليم مشغول بود تا به وزارت عدليه منتقل شد و مدارج خدمت قضائی را طی كرد و اكنون مستشار ديوان عالی تميز است. از قضاة فاضل و پاكدامن عدليه ايران است و نسبت به آذربايجان علاقه فراوان دارد و متاسف است از اينكه مردم آن ايالت چنانكه لازم است متحد نيستند و گرفتار تشتت های ناشی از نزاع مستبد و مشروطه چی و دمكرات و غيردمكرات هستند.

آقای غياثی مشغول نوشتن يك تفسير بزرگ است كه تقريبا تمام شده است و در آينده نزديكی به چاپ خواهد رسيد. در مقدمه آن، وضع مذاهب و عقايد اعراب قبل از اسلام و تاريخ زمان جاهليت و علل پيشرفت اسلام و تاريخ نزول قرآن و ترتيب آيات و سور و شرح احكام قرآنی و قصص قرآن و تاريخ لغات غيرعربی را كه در قرآن آمده و طبقات مفسرين و تاريخ تدوين مصاحف را در صدر اسلام مورد بحث قرار داده است و با سبكی مخصوص، بعضی از آيات قرآن را تفسير كرده است و در حقيقت يك نوع دايرةالمعارف قرآنی ترتيب داده است.

به علاوه كتابی در تاريخ حقوق اسلامی نگاشته و در آن كيفيت تشريع را در زمان حضرت رسول و خلفاء راشدين و ائمه اطهار، عليهم السلام، و تاريخ فقه زيديه و مذاهب چهارگانه اهل سنت و اصول معتزله و اشاعره و شيعه و تاريخ منازعه اخباريها و اصوليها را به تفصيل شرح داده است. اين كتاب حاضر به چاپ است.

آقای غياثی در سال 1308 هجری قمری متولد شده است.

 

رجال آذر بايجان در عصر مشروطيت

مولف: مهدی مجتهدی

به کوشش : طباطبائی مجد

 چاپ يکم    ص. : 215

انتشارات زرين

 

 

برگشت به ليست