محمد حسنخان

 

محمد حسنخان متولد سال 1290 هجری قمری پسر بزرگ و ارشد سلطانعلی خان وزير افخم بوده و در سالهائيکه پدرش در آذربايجان جزو عمله خلوت مظفرالدين ميرزا وليعهد بود او نيز بهمراه پدر خويش در آنجا می بود. در ابتداء از غلام بچه های وليعهد بود و بعد که بزرگ شد مانند پدرش در شمار پيشخدمتان وليعهد درآمد.

از سال 1303 تا 1306 قمری که پدرش محصل محاسبات يعنی رئيس کل و اجراء ماليات معوقه بود محمد حسنخان در آذربايجان معاونت او را داشت.

در سال 1313 قمری که مظفرالدينشاه پادشاه شد محمدحسنخان با پدر خويش بهمراه شاه تازه از تبريز به تهران آمد. شاه، سلطانعلی خان را بجای محمدعليخان امين السلطنه که ابتدا عنوانش مدير دفترخانه مبارکه استيفاء و محصل محاسبات و بقايای دولتی و غيره بود انتخاب نمود و پس از تعيين وی بسمت مزبور عنوانش وزير بقايا و محاسبات شد و محمد حسنخان پسرش که از پيشخدمتهای شاه بود ملقب به امين بقايا (لقب سابق پدرش) گرديد و نايب پدرش وزير بقايا شد.

پس از اينکه در سال 1320 قمری سلطانعلی خان وزير بقايا ملقب به وزير افخم شد و علاوه بر وزارت بقايا که زير نظر خودش بود مدير مجلس دربار اعظم نيز گرديد، محمد حسنخان امين بقايا پسرش در اين سال وزير بقايا شد و امامقلی خان پسر دوم سلطانعلی خان امين بقايا گرديد. نامبرده دو سال وزير بقايا بود. بعد حاج امين السلطنه سابق الذکر دوباره وزير بقايا شد.

محمد حسنخان در همين سال پس از مرگ ميرزاعيسی خان امين الملک پسر بزرگ ميرزا اسمعيل خان امين الملک، لقب او را گرفته، ملقب به امين الملک گرديد. وی يکی از اشراف زادگان ، متمولين و متعينين تهران بود و در سال 1327 قمری در سن 37 سالگی در تهران کشته شد.

علت کشته شدنش برای اين بود که عده ای از اعيان زادگان و پولداران تهران با ايران الملوک افتخارالسلطنه دختر نهم ناصرالدينشاه روابط حسنه داشتند و او به هيچيک از آنان چندان علاقه ای نداشت و فقط امين الملک را ميخواست و خاطرخواه او بود. رقبای امين الملک راجع باين موضوع، از مجاهد بازی و هرج و مرج مملکت سوءاستفاده کرده، مجاهدی را با دادن پول وادار به کشتن او نمودند. آن مجاهد هم تعهد خود را انجام داد و محمد حسنخان امين الملک را کشت و بعد رقبای وی به آرزوی خويش نايل گرديدند و کشته شدن او جز در موضوعيکه ذکر شد علل و جهات ديگری نداشته است.

 

شرح حال رجال ايران

نگارش مهدی بامداد

جلد دوم ص.? 223

چاپ چهارم سال 1371

انتشارت زوٌار

 

 


برگشت به ليست