بهروز حشمت

 

 

هنرنمايی مجسمه ساز ايرانی در اتريش

مجسمه مرزها که قبلا در يکی از خيابان های مرکزی وين نصب شده بود
مجسمه مرزها که قبلا در يکی از خيابان های مرکزی وين نصب شده بود

جمشيد برزگر

يکی از آخرين آثار بهروز حشمت، مجسمه ساز سرشناس ايرانی، در اتريش نصب شد.

اين اثر، مجسمه ای از مجموعه ستون های حشمت است که در "جاده آهن" در اتريش برپا شده است.

جاده آهن، اصطلاحی نظير جاده ابريشم است که در جريان انقلاب صنعتی اروپا و در داد و ستدهای صنعتی آن روزگار، در اين منطقه از اروپا از اهميت فراوانی برخوردار بوده است.

اين مجسمه که ارتفاعی نزديک به 9 متر دارد، بر تپه ای در نزديکی شهر"ايب سيتز" در ايالت نيدراسترايش ( اتريش سفلی) نصب شده است.

بهروز حشمت درباره آخرين مجموعه آثارش که آنها را" ستون ها" ناميده و همچون ديگر کارهايش همگی از آهن آفريده شده اند، می گويد:" در مصر، يونان و ايران باستان می بينيم که تنها ستون ها باقی می مانند، اما در عصر آهن، ستون های آهنی، بعد از فروريختن بنايی، کج و معوج می شوند و در حالتی ميان ريختن و ايستادن برجا می مانند."

او می گويد:" برای من، انسان های عصر آهن هم، مانند اين ستون ها هستند که هميشه در حالت تعليق ميان ريختن و ايستادن هستند و تنها در اتصالی کوچک که می تواند اميدواری کوچکی باشد، برپا مانده اند."

وی می افزايد: "درعصر آهن، به تاريخ خود که نگاه می کنيم می بينيم هر 20 و 30 سالی يک بار تاريخ بريده شده است و تنها يک اميد کوچک به آينده ، به آزادی و به دوباره ايستادن به اين ستون، يعنی به آدمی کمک کرده است که باقی بماند."

حشمت می گويد: "من در اين ستون ها که در بيم و اميد فروريختن و برجا ماندن هستند، به دنبال نشان دادن اين نکته بوده ام که اميدواری برای دوباره ساختن، در پی شکست و تزلزل، باعث تدوام ما می شود و بدين ترتيب، در طول تاريخ ، ما در پی هر شکست و فروريزی، از نو برخاسته ايم."



بهروز حشمت در مورد اين که چرا آهن را برای آفرينش آثار خود برگزيده، می گويد: "امروز، آهن جای سنگ را گرفته است. در اين روزگار، ديگر تلف کردن وقت است که همچون ميکل آنژ با ماده ای چون سنگ در پی تراشيدن پيکره ای از انسان باشيم. امروز انسان لابه لای آهن ها اسير است و من می خواهم رهايی او را در همين آهن ها نشان دهم."

اين مضمون در چند کار ديگر وی نيز، با فرم هايی متفاوت به چشم می خورد. ديوارها و مرزها ، نمونه هايی از اين دست هستند.

ديوارهای آهنی بهروز حشمت، در واقع تلاشی است برای نفی مفهوم ديوار و رسيدن به آن سو، اعتراضی است به اسارت و دريچه ای است به رهايی موعودی که امروز آن را گم کرده ايم.

وی در اثر ديگر خود به نام مرزها کوشيده با مرزهای آهنين بجنگد و استواری اين مرزهای پولادين را که امروز همه ما را در برگرفته اند و حتی هويت ما را شکل داده اند، درهم بشکند. او ضرورت وجود مرزها را انکار می کند.

حشمت معتقد است تنها انسان رها از اين ديوارها و مرزهای آهنين می تواند از فراز، به تماشای آنچه در جهان کوچک شده ما می گذرد، بنشيند.

به گفته حشمت، وظيفه هنر امروز خبردادن است. خبر دادن درباره آنچه اتفاق می افتد و ما هر روز بی اعتنا از کنارش می گذريم.

اما او در اين خبر دادن، خود را پايبند هيچ سبکی نمی داند چرا که می انديشد سبک ها، آزادی گفتن را از هنرمند می گيرند.

بهروز حشمت می گويد: اين ديگران هستند که می توانند با ديدن کارها بگويند چه اتفاقی افتاده. مهم اين است بفهميم که چرا اين کار انجام گرفته، نه اينکه اثر در چه سبک و مکتبی جای می گيرد.


حشمت می افزايد: من مينی ماليست و تقليل گرا نيستم. سعی می کنم کارهايم به گونه ای باشد که هر تماشاگر، بعد از ديدن اثر بگويد، من هم می توانستم اين کار را انجام دهم.

حشمت معتقد است اثر هنری بايد وحشت خلق کردن را از مخاطب بگيرد.

او می گويد: به همين خاطر، من کوشيده ام کارهايم را تا آنجا که می شود، ساده کنم.

حشمت کيست؟

بهروز حشمت متولد 1329 در تبريز است. او کار مجسمه سازی با آهن را از اوايل دهه 1350( 1970) آغاز کرد و نمايشگاه هايی از آثار خود در گالری های اصولی تبريز(54-1352 ) و سيحون تهران(1353) تشکيل داد.

مجسمه ای از وی در سال 1353 در محل ورودی کارخانه ماشين سازی تبريز، که در آن زمان آنجا کار می کرد، نصب شده که هنوز پابرجاست.

وی پس از آن که مجسمه عاشقلار را در سال 1354 ساخت، ناگزير به ترک ايران شد. اين مجسمه که از معروف ترين آثار حشمت است، سرنوشت چندان مطلوبی نداشته است.

مجسمه عاشقلار، ابتدا در پارک شاه گلی تبريز به مدت 2 ماه نصب شد، اما آن طور که خود می گويد، پس از دخالت ساواک، اين مجسمه از محل خود برداشته و به پشت حياط موزه تبريز منتقل شد. اين مجسمه بعد از حدود 25 سال، به محوطه نمايشگاه بين المللی تبريز برده شد و اکنون در آنجا برپاست.

بهروز حشمت پس از ترک اجباری ايران، مقيم اتريش شد. او در اتريش تحصيلات خود را در رشته مجسمه سازی ادامه و با درجه کارشناسی ارشد از دانشگاه هنرهای کاربردی وين فارغ التحصيل شد.

وی در طول سال ها اقامت در اتريش، آثار خود را در نمايشگاه های جمعی و انفرادی بسياری در اين کشور و نقاط مختلف جهان به نمايش گذاشته و برخی از مجسمه هايش در چند شهر نصب شده اند.

وی نمايشگاه هايی در هلند، فرانسه، انگلستان، بلغارستان، آذربايجان، رومانی، گرجستان، ايتاليا، ترکيه و آلمان داشته و آثاری از او در موزه هايی در اتريش و آلمان نگه داری می شوند.

بهروز حشمت ، تاکنون دو جايزه "آناسوسمان" و جايزه اول بينال بين المللی مجسمه سازی" گابرووا" در بلغارستان را از آن خود کرده است.

نمونه هايی از مجسمه های حشمت در دهه 1350


يکی از آخرين آثار بهروز حشمت، مجسمه ساز سرشناس ايرانی، در اتريش نصب شد.
اين اثر، مجسمه ای از مجموعه ستون های حشمت است که در "جاده آهن" در اتريش برپا شده است.جاده آهن، اصطلاحی نظير جاده ابريشم است که در جريان انقلاب صنعتی اروپا و در داد و ستدهای صنعتی آن روزگار، در اين منطقه از اروپا از اهميت فراوانی برخوردار بوده است.
بهروز حشمت متولد 1329 در تبريز است. او کار مجسمه سازی با آهن را از اوايل دهه 1350( 1970) آغاز کرد و نمايشگاه هايی از آثار خود در گالری های اصولی تبريز(54-1352 ) و سيحون تهران(1353) تشکيل داد.مجسمه ای از وی در سال 1353 در محل ورودی کارخانه ماشين سازی تبريز، که در آن زمان آنجا کار می کرد، نصب شده که هنوز پابرجاست.وی پس از آن که مجسمه عاشقلار را در سال 1354 ساخت، ناگزير به ترک ايران شد. بهروز حشمت پس از ترک اجباری ايران، مقيم اتريش شد.او نمايشگاه هايی در هلند، فرانسه، انگلستان، بلغارستان، آذربايجان، رومانی، گرجستان، ايتاليا، ترکيه و آلمان داشته و آثاری از او در موزه هايی در اتريش و آلمان نگه داری می شوند.

 

 

 

 

 

 

 

بخش فارسی راديو بی بی سی
mailto:persian@bbc.co.uk

 

برگشت به ليست