ناصری ، ناصرالدين

 

ناصری ، ناصرالدين : مالک عمده، والی خراسان، نماينده مجلس، و فرزند مظفرالدينشاه قاجار در 1275 همزمان با فوت ناصرالدينشاه در تبريز تولد يافت. مادرش حضرت عليا دختر فيروز ميرزا فرمانفرما، فرزند عباس ميرزا، نايب السلطنه بود. وی تحصيلات خود را در دربار مظفری در تهران به خوبی انجام داد و زبان فرانسه را فراگرفت. در اواخر سلطنت پدرش (مظفرالدينشاه) که وی طفلی دهساله بود تلاش همه جانبه ای از طرف عين الدوله صدراعظم وقت و مادرش حضرت عليا و ساير منسوباتش به عمل آمد تا محمدعلی ميرزا را از وليعهدی خلع و او را به وليعهدی تعيين نمايند. گويا مبالغ قابل ملاحظه ای هم در اين زمينه از طرف مادرش به بعضی از افراد رشوه داده شد ولی اين کار سر نگرفت.

وقتی محمد علی ميرزا از سلطنت خلع شد و احمد شاه در دوازده سالگی به پادشاهی رسيد برای تربيت و تعليم وی عده ای از معلمين نخبه داخلی و خارجی دعوت شدند تا شاه نزد آنها تحصيل نمايد. همين ناصری که عموی شاه ولی هم سن و سال او بود در تحصيل با احمدشاه مشارکت داشت. مدتی هم در اروپا تحصيل نمود. وقتی احمدشاه زمام امور را در دست گرفت ناصری را به فرمانروايی خراسان برگزيد. وی در آن تاريخ هيجده ساله بود. چند سالی استانداری خراسان با او بود تا به تهران احضار گرديد و شهريه قابل ملاحظه ای برای او تصويب شد که هر ماهه دريافت می کرد . در دوران سلطنت احمدشاه وی دور از سياست به اداره املاک وسيه خويش در آذربايجان می پرداخت. گاهی در تهران و زمانی در اروپا با گنج بادآورده به سير و سياحت و گشت و گذار مشغول بود. در 1325 که قوام السلطنه حزب دموکرات ايران را پی ريزی کرد ناصری را به آن حزب دعوت نمود و او را عضو شورای عالی کرد و کانديدای شورای ملی از تبريز گرديد. سرانجام در دوره پانزدهم از تبريز به نمايندگی برگزيده شد. در مجلس حسن ارسنجانی با اعتبارنامه او به مخالفت برخاست و او در دفاع از خود و پاسخ به ارسنجانی چند جمله ای بيش نگفت. ماحصل اظهارات و مدافعات او اين بود که اين مجلس شورای ملی را پدر تاجدارم به ملت ايران ارزانی داشت و آن روز تصور نمی کرد که يک صندلی آن را به پسرش ندهند. حال شما نمايندگان مختاريد مرا به عضويت اين مجلس بپذيريد و يا مرا محروم سازيد. وقتی اظهارات او پايان يافت تمام نمايندگان فرياد برآوردند که شما بايد در مجلس باشيد. و به اين ترتيب اعتبار نامه او به تصويب رسيد. دو سالی در مجلس صرف عمر کرد و پس از انقضای مجلس به همان ملک داری پرداخت و زندگانی راحتی دور از غوغای سياست پيش گرفت . در 1356 در اروپا درگذشت. ناصرالدين ناصری مردی ثروتمند، باسواد، خوشگذران، جدی و کتاب دوست بود. از بذل و بخشش در حد متعارف دريغ نداشت.

 

 

نقل از:

دکتر باقر عاقلی

شرح حال رجال سياسی و نظامی معاصر ايران

چاپ اول سال 1380  جلد سوم ص. 1600

نشر گفتار باهمکاری نشر علم

 

 


برگشت به ليست