آقاميرزاجوادخان ناطق

 

آقاميرزاجوادخان ناطق – وی از آزاديخواهان قديم تبريز بود. پس از آنکه مظفرالدين شاه در طهران پس از واقعه تحصن در سفارت، فرمان مشروطيت را صادر نمود، در تبريز محمدعلی شاه که هنوز وليعهد بود از اجرای آن خودداری کرد. ميرزاجوادخان و آقاميرزاحسيندواعظ و آقاميرهاشم آقاتبريزی با چند تن ديگر در قونسولخانه انگليس تحصن جستند و اجرای فرمان را خواستار شدند. اين تحصن را تحصن صغير می نامند و در اثر آن محمد علی شاه به مشروطيت تسليم شد.

پس از فتح، مقدمات تشکيل انجمن ايالتی که در جريان مشروطيت ايران تأثيرها داشته فراهم گرديد. اما ميرزاجوادخان ناطق تغيير لباس داد يعنی لباس روحانيت را کند و عمامه را برداشت و به لباس عادی ملبس شد و گفت رژيم مملکت تغيير يافته و دوره سستی گذشته، بايد کار کرد و نان خورد. اين بود به وکالت عدليه مشغول گرديد. علت شهرت او به ناطق اينکه وی از خطبای انقلاب مشروطيت بود.1

آقاميرزاجوادخان ناطق چون از بدو مشروطيت داخل در آن بود تاريخ متحرک مشروطيت محسوب می شد و رئيس وکلای عدليه تبريز بود. همه به او احترام می کردند. وی تا عمر داشت در اين فکر بود که وکلای عدليه تبريز را متحد سازد و اين شغل را آبرو و رونق بخشد.

وی مدتی مدير مجله ماهتاب ارگان انجمن ادبی تبريز بود. پس از شهريور 1320 روزنامه صدای آذربايجان را منتشر نمود و به ميرزاعبدالله مستوفی حمله کرد ولی چون متوجه شد که اوضاع مملکت اين گونه کارها را اقتضا نمی کند فورا روزنامه را تعطيل کرد.

خدمت مهم وی به مشروطيت اينکه در صدر مشروطيت به ماکو رفت و اقبال السلطنه را مجبور به ترک ماکو نمود و انجمن ماکو را تأسيس کرد. در سال 1322 فرزند منحصر به فرد او آقای مهندس ناصح ناطق را متفقين توقيف کردند. وی از اين قضيه سخت متأثر شد. چندی نکشيد که درگذشت. پس از فوت او در بين اوراق او شکوائيه ای خطاب به مقامات متفقين يافتند که از توقيف فرزند شکوه ها کرده بود.

آقای مهندس ناصح ناطق فرزند او در تبريز تحصيلات متوسطه خود را انجام داده در فرنگستان به درجه مهندسی رسيده است. از مهندسين قابل و لايق ايران است؛ چنانکه مدتی رئيس اداره ساختمان راه آهن ايران بوده. يک قسمت از راه آهن طهران به ميانج در تحت نظر او ساخته شده است. فعلاْ رئيس اداره ساختمان وزارت ماليه است. وی علاوه بر مهندسي، در ادبيات فارسی و فرانسه اطلاعات دارد.

يادداشت:

1 – وی يکی از سخنگويان سه گانه مشروطيت است. دو نفر ديگر ميرزاحسين واعظ و شيخ سليم بودند.

 

رجال آذر بايجان در عصر مشروطيت

مولف: مهدی مجتهدی

به کوشش : طباطبائی مجد

 چاپ يکم    ص. : 264

انتشارات زرين

 

 

برگشت به ليست