آرتاشس (اردشیر) پاتماگریان

ARTASH ARDESHIR- PATMAGRIAN

 

در سال 1242ش. (1863م.) به دنیا آمد. او از ارامنه تبریز و به وثوق التجار مشهور بود. ابتدا به تجارت پرداخت و کارش روز به روز وسیع تر شد. او غالباْ به کشورهای همسایه مانند ترکیه و عراق مسافرت می کرد.

اردشیر خان نخستین بار در سال 1279ش.(1900م.) به فرانسه سفر کرد و از آن سفر یک دوچرخه، یک گرامافون و یک دستگاه نمایش به همراه آورد. در سال 1291ش. (1912م.) اردشیرخان سالن نمایش خود را در خیابان فردوسی کنونی (روبروی بانک ملی) به راه انداخت. او که به اروپا سفر می کرد شخصاْ فیلم هایش را از روسیه و فرانسه وارد می کرد.

یک سال بعد اردشیرخان سالن خیابان فردوسی را تعطیل نمود و سالنی دیگر در خیابان لاله زار به نام سینما تجدد افتتاح نمود که در این میان رقابت بسیار سختی میان وی و ژرژ اسماعیلف (دیگر سینمادار آن محل) درگرفت به طوریکه اسماعیلف و پاتماگریان هر کدام زنگی به دست گرفته و مردم را دعوت به ورود به سالن خود و  تماشای فیلم می نمودند. این سالن نیز بعد از چند سال تعطیل گردید و اردشیرخان در سال 1294ش.(1915م.) بار دیگر آن را تحت عنوان مدرن سینما بازگشائی نمود.

در سال 1296ش.(1917م.) اردشیرخان سالن دیگری به نام سینما خورشید در خیابان فردوسی کنونی تأسیس کرد. این سینما تا زمانی که اردشیرخان فیلم هائی جهت نمایش در اختیار داشت به فعالیت ادامه داد و  سپس از آن جائی که او حاضر به اجاره فیلم جدید برای نمایش نبود سینما خورشید نیز پس از چندی تعطیل گشت.

اردشیرخان یکبار دیگر نیز سینماداری را تجربه کرد و آن هم  تأسیس سینمای هوای آزاد در خیابان امیریه در تابستان 1299ش.(1920م.) بود. این سینما در باغی بین خیابان ارامنه و امیریه قرار داشت که پس از مدتی به علت قطع مکرر برق تعطیل گردید و این در واقع پایان فعالیت مداوم دوازده ساله او در سینماداری بود.

آرتاشس (اردشیرخان) پاتماگریان در سال 1307ش.(1928م.) جهت معالجه بیماریش به پاریس رفت و در آنجا در سن 65 سالگی بدرود حیات گفت.

برگرفته ازکتاب :دانشنامهء ايرانيان ارمنی

گرد آورنده:ژانت د. لازاريان

چاپ اول سال 1382 ص.:

انتشارات هيرمند

 

 

برگشت به ليست