پطروس ملیک آندریاسیان

PETROS MELIK ANDERIASIAN

پطروس ملیک آنریاسیان معروف به پطروس خان از یاران شجاع یپرم خان ارمنی و از چهره های شاخص جنبش مشروطیت محسوب می شد و از رشت تا تهران در نبردهای بسیاری شرکت جسته است.

پطروس خان از اوایل جنبش مشروطیت با جمع آوری گروهی از جوانان میهن دوست ارمنی به نیروهای یپرم خان پیوست و پس از فتح تهران، هنگامی که یپرم خان سمت ریاست نظمیه تهران را بر عهده داشت به پطرس خان مأموریت داد تا اموال و جواهرات سلطنتی را از غارت و چپاول حفظ نماید. پطرس خان مأموریت محوله را به نحو احسن به انجام رساند و امروز موزه جواهرات ایران وجود بخش عمده ای از اشیا موجود خود را مرهون کوشش و تلاش های پطرس خان می داند.

مبارزه پطرس خان با مخالفان مشروطیت و طرفداران استبداد تا سال 1289ش.(1910م.)به طول انجامید. در همین سال پس از استقرار آرامش نسبی در کشور پطروس خان به تبریز بازگشت. وی سپس به ریاست کل اداره رسومات (مالیات غیرمستقیم آذربایجان) منصوب گشت.

پس از اینکه در سال 1290ش. (1911م.) دولت تزاری روسیه قوای خود را به تبریز اعزام داشت، نیروهای استبداد نیز بار دیگر به پا خاسته و در صدد نابودی سران مشروطیت برآمدند.

علیرغم هشدارهای قبلی به پطروس خان جهت ترک تبریز و حفظ جان خویش وی با شجاعت کامل به مساعدت در امر خروج دیگر مجاهدان مشروطیت، به خصوص مرادالسلطنه رئیس نظمیه تبریز از این شهر پرداخت ولیکن خود حاضر به ترک شهر نگردید و با پای خویش به قتلگاه رفت و دستگیر گردید.

به زودی تلاش گسترده ای جهت آزادی پطروس خان آغاز شد و پیام های تلگراف متعددی به دولت مرکزی ایران، تزار روسیه، حاکم قفقاز و حتی جائلیق اعظم ارامنه جهان ارسال گردید. گرچه بنا به روایتی قبل از انجام مراسم اعدام پطروس خان، سرکنسول روسیه در تبریز پیام تلگرافی در خصوص جلوگیری از اعدام وی دریافت داشت اما به جهت خصومت شدید روس ها و مخالفان مشروطیت با پطروس خان، دریافت تلگراف پنهان نگهداشته و پس از انجام مراسم اعدام فاش شد. مراسم اعدام پطروس خان در 16 دی ماه 1292ش.(6 ژانویه 1912م.)در ارگ تبریز انجام گرفت.

پطروس خان با شهامت تمام طناب دار را به گردن انداخت و پس از اینکه خود چهارپایه را از زیر پای خود رها کرد طناب دار پاره شد و مراسم اعدام موقتاْ متوقف گردید. گرچه برپایه سنتی دیرین هنگامیکه طناب دار محکوم به مرگ پاره گردد وی از مجازات مرگ رهایی می یابد ولیکن سربازان روس برخلاف این سنت بار دیگر طناب را به گردن وی انداختند و این رادمرد را به شهادت رساندند.

مراسم تدفین پطروس خان با مارش و رژه های خاص نظامی و با حضور جمع کثیری از مردم انجام گرفت.

 

برگرفته ازکتاب :دانشنامهء ايرانيان ارمنی

گرد آورنده:ژانت د. لازاريان

چاپ اول سال 1382 ص.:172

انتشارات هيرمند

 


برگشت به ليست