دائرةالمعارف شهر تبريز

www.tabrizinfo.com

 

رسام- عرب زاده

خلاصه شرح حال

؛؛سيد ابوالفتح زيدي لطيفي ؛؛معروف به رسام عرب زاده (1376-1293ه.ش) از طراحان و تقش آفرينان صاحب سبك ايران است . وي ابتدا در مكتب پدر (حسين زيدي لطيفي ) كه خود از هنر آ موختگان مكتب كمال الملك بود و سپس در هنرستان تبريز (رسام ارژنگ) و مدرسه صنايع قديمه تهران به يادگيري فنون قا ليبافي, طراحي, مينياتور, مجسمه سازي و ... پرداخت. همزمان با آن ايام به خاق آثاري چون طراحي نقش كاشي ساختمان مجلس شورا و فرش رقص فرشتگان دست زد. عرب زاده با آثار خود بافت پرتره ها , تصاوير بناهاي تاريخي , طرحهاي مينياتوري را ترويج نمود. از ابتكارات وي, بافت آرم شركتهاي تجاري و گره آويز در بافت قا لي است.

 

والدين

پدرش ؛؛ حسين زيدي لطيفي ؛؛ معروف به ؛؛ سيد عرب ؛؛ بود. اجداد پدري وي از اعراب زيدي بودند كه بنا روايت خود , سه نسل قبل از تولدش از حجاز مهاجرت كرده و روي به سرزمين ايران نهادند. بدين سبب فاميل ؛؛ عرب زاده ؛؛ را بر خود نهادند.

اوضاع اجتماعي و شرايط خانوادگي

 

پدرش از ياران و هنر آموختگان ؛؛ كمال الملك ؛؛ بود كه در عرصه نقاشي خيالي ساز قهوه خانه وطراحي نقش فرش صاحب ذوق و شيوه و نگرشي ويژه بود. در سال 1299 هجري شمسي گسترش فقر وبيكاري در تبريز , پدرش سيد عرب را چونان بسياري ديگر از مردم ناگزير به ترك شهر و ديار كرده و راهي پايتخت نمود.

خاطرات دوران كودكي

خاطرات دوران كودكي رسام با گسترش جنگ جهاني اول و آشفتگي سياسي كشور رقم مي خورد.به ويژه آ نكه شهر و ديار وي آذربايجان و تبريز در سال 1299 شمسي ( هفتم آوريل 1920 ) با قيام دموكراتهاي آذربايجان به سركردگي محمد خياباني و تشكيل دو لت موقت خياباني شرايطي نابسامان تر از ديگر شهر هاي ايران پيدا كرد.

 

تحصيلات رسمي و حرفه آموزشي

رسام بعد از اتمام تحصيلات دبستاني به هنرستان تبريز كه به همت ؛؛ رسام ارژنگي ؛؛ بر پا شده بود وارد مي شود و در رشته مينياتور مشغول تحصيل و يادگيري مي شود. پس از آن وارد مدرسه صنايع قديمه تهران به رياست ؛؛ طاهر بهزاد ؛؛ مي شود. پس از ورود به اين مدرسه روزها به آموختن مي پرداخت و ديگر اوقات را همچنان به كار طراحي نقش كاشي مشغول مي شود.ايامي بعد از تحصيل در مدرسه صنايع قديمه رسام با داير نمودن كلاس نقاشي به طور مستقل وارد عرصه كار هنري گشت و به تعليم هنر آموزان مشغول شد.

 

خاطرات و وقايع دوران تحصيل

نخستين حادثه جدي در زندگي هنري رسام را مي توان ورود به هنرستان تبريز كه به همت ؛؛ رسام ارژنگ ؛؛ پايه گذاري شده بود , دانست. واقعه ديگر در شانزده سالگي روي مي دهد, زماني كه مادرش از دنيا مي رود و تنهايي و غم مادر از يك سو و ازدواج مجدد پدرش , او را وا مي دارد كه تن به وصلت بسپارد. حاد ثه اي كه از شوريدگي و دستيابي وي به آرزوهاي هنري اش مي كاهد.

فعاليتهاي ضمن تحصيل

 

رسام در تابستانها به طور جدي نقاشي را در دكه پدر دنبال مي كند. پدر رسام , پسر را آرام آرام در نقاشخانه اش مسوول جوابگويي به مشتريها و همكاري جدي در تمام كردن رنگ آميزيها و نقاشي هايش مي سازد.پس از مهاجرت تهران براي ورود به مدرسه صنايع قديمه تهران طرح و نقشه كاشي ساختمان مجلس شوراي ملي سابق را مي آفريند.

استادان و مربيان

اولين استادو مربي دوران كودكي رسام , پدرش بود كه اصول نقش آفريني را نزد او آموخت.

مراكزي كه فرد از بانيان آن به شمار مي رود

آراء و گرايشهاي خاص

 

رسام بر خلاف سنتهاي رايج در بافت فرش , به كار طرحهاي پرتره و تصاوير بنا هاي تاريخي و نقاشي مينياتور ايراني مي پردازد و از جمله ابتكارات او در اين زمينه بافت آرم شركتهاي تجاري بر قالي است.رسام با تجاربي كه در زمينه بافت قالي به دست مي آورد , نوآوري را پيشه مي كند و به رواج و بافت پرتره مشغول مي شود. كه از جمله آثار او در اين زمينه فرش رقص فرشتگان است.

وقايع

مسافرت به بن آلمان براي شركت در سميناري در زمينه فرش و بافت آن.

چگونگي آثار

 

در سال 1345 در كارگاه خصوصي , نمايشگاهي از فرشها و طراحي نوين خود بر پا مي كند كه نام او و هنر او را پر آوازه مي سازد. در سال 1352 در خانه آفتاب و در سال 1353 در انستيتو گوته دوستداران فرش شاهد ابتكارات وي در عرصه بافت و طرح هاي نوين وي مي شوند. رسام در سال 1356 با بر پايي موزه فرش , همكاري جدي و پر دامنه اي را در كارشناسي و انتخاب فرشهاي نفيس براي موزه آغاز مي كند. رسام در اغلب سمينار ها و گردهماييهايي كه در داخل و خارج كشور بر پا مي شد, شركت كرده كه از مهمترين آنها بايد به سميناري كه در شهر بن آلمان برپا شده اشاره كرد كه با ادامه نظريه هاي سودمندي در زمينه رنگرزي و لزوم استفاده از رنگهاي گياهي ,رفو گري و بافت فرش , بسياري از دوستداران فرش را مورد تاثير و تشويق گفته هاي خويش قرار داد.

 

تاريخ فوت

رسام عرب زاده در سال 1376سرانجام چشم از جهان فروبست.

 

آثار

طراحي نقش كاشي مجلس شوراي ملي سابق

طراحي چهره عارف قزويني

..

..

برگرفته از سايت : بنياد ايران شناسی

www.iranologyfo.com

 

برگشت به ليست