حاج محمد تقی صراف

 

حاج محمد تقی صراف – سابقا بانك در ايران نبود، در شهرهای تجارتی كه تبريز در راس آنها قرار داشت صرافی كار بسيار مهمی بود. صرافان معتبر در تبريز وجود داشتند كه به امور صرافی و بانكی مشغول بودند و امر تجارت را تسهيل می نمودند. حاج محمدتقی صراف، حاج فرج صراف و حاج سيد مرتصی صراف و جبريل بوداغيان از معتبرترين صرافان تبريز به شمار می رفتند و در يك دايره نسبة وسيع فعاليت بانكی می كردند، به تجار و مالكين قرض می دادند.

حاج محمد تقی و دو برادر او حاج محمد ابراهيم و حاج باقر معروف به جوان باقر صرافی بزرگی در تبريز تاسيس كرده و اعتباری بزرگ تحصيل نموده بودند. آن موقع محمدعلی ميرزا اعتضادالسلطنه وليعهد در آذربايجان گرماگرم مشغول خريدن املاك بود و با تجارتخانه و صرافی حاج محمدتقی و برادران حساب باز كرده بود. گاهی می شد كه وليعهد چكهای صدهزار تومانی به عهده آن صرافی می نوشت.

باری چون صرافهای بزرگ من جمله حاجی محمدتقی و برادران به وليعهد پول قرض می دادند، قهرا در دربار وليعهد صاحب نفوذ می شدند. معمرين تبريز می گويند كه نفوذ يافتن اصحاب سرمايه در دستگاه دولتی ايران و فتح كاپيتاليسم در اين مملكت از آن زمان شروع شده است.

حاج محمدتقی از متنفذين تبريز بود و در امور سياسی نيز مداخله می كرد. بعد از انقلاب مشروطيت خانه وی كه در محله شتربان (دوه چي) بود غارت شد و خراب گرديد. حاج محمدتقی و كسانش از شهر بيرون رفتند. پس از اعاده سكونت و آرامش، دومرتبه به تبريز مراجعت نموده عمارات ويران شده را تعمير كردند.موقعی كه حاج محمدتقی برای سركشی املاكش به سلماس رفته بود به توسط يكی از رعايای ارمنی خود كه با مالك اختلاف داشت مقتول گرديد. اين امر ظاهرا در 1332 هجری اتفاق افتاده است.

خانواده او پس از تاسيس اداره سجل احوال كلمه نوبخت را برای خود نام خانوادگی انتخاب كرده اند.

ذيل:

آقای ميرزالطفلی نوبخت از اين خانواده جوانی باذوق است. خواهرزاده آقای منصورالسلطنه عدل است. در فارسی و تركی شعر می گويد. روزی در يكی از محافل ادبی تبريز يك بيت تركی از او خوانده شد كه اين بود:

ياريم تو كو بودی قزل تللرين گوموش يوزينه

گينه دييرلر گوزل لرده اعتبار اولماز

اين بيت عالی كه شاهگار افتاده و به يك ديوان می ارزد، اسباب تعجب گرديد و حاضرين مستبعد دانستند كه اين فكر بكر خاص ميرزالطفعلی باشد. وی به زحمت ثابت كرد كه شعرای قديم عنايت به زلف طلايی نداشته اند و در تغزلات زلف های سياه را وصف كرده اند. در هر حال وی پس از آنكه پيشه وری زبان تركی را علم كرد، از گفتن اشعار تركی خودداری نمود. امروز گويا جز به فارسی شعر نمی گويد.

رجال آذر بايجان در عصر مشروطيت

مولف: مهدی مجتهدی

به کوشش : طباطبائی مجد

 چاپ يکم    ص. : 191

انتشارات زرين

 

 

 

برگشت به ليست