صوراسرافيل ، قاسم

 

صوراسرافيل ، قاسم : فرزند ميرزا تقی خان تبريزي، ابتدا در دربار مظفرالدين ميرزا وليعهد در تبريز اشتغال ورزيد و بعدها به منشی گری وليعهد منصوب شد. در کودکی تحصيلات خود را خيلی خوب انجام داد، خط و ربط خوبی بهم زد،مخصوصا در کارهای مالی سررشته زيادی پپدا کرد.در ابتدای مشروطيت در زمره آزاديخواهان قرار گرفت و به اتفاق ميرزا جهانگيرخان و علی اکبر دهخدا، روزنامه معروف صور اسرافيل را دائر کردند و در مقام مبارزه با محمد علی ميرزا برآمدند. در استبداد صغير لياخوف مأمور دستگيری آنها شد. ميرزا قاسم و دهخدا به استانبول فرار کردند ولی ميرزا جهانگير دستگير و به دار آويخته شد. ميرزا قاسم بعد به برلن رفت و به آزاديخواهان پيوست و چند شماره روزنامه صوراسرافيل را در آنجا انتشار داد بعد از فتح تهران و سقوط محمدعلی ميرزا، به ايران آمد و از طرف مجلس به نمايندگی برگزيده شد و به حزب اجتماعيون پيوست. در دوره سوم از ساوجبلاغ  شهريار نماينده بود و در مهاجرت در دولت موقتی رضاقلی خان نظام السلطنه وزير داخلی شد، بعد به آلمان رفت و مدتی در آن کشور زيست. در دوره چهارم از زنجان به وکالت رسيد، ولی به مجلس وارد نشد و به رياست دفتر و معاونت نخست وزيری منصوب گرديد. در 1304 به معاونت و کفالت وزارت داخلی تعيين شد تا سرانجام در کابينه حاج مخبرالسلطنه هدايت ابتدا کفيل و بعد وزير پست و تلگراف و تلفن بود. در 1309 از کابينه اخراج شد. پس از مدتی حکمران اصفهان گرديد. حکومت او در اصفهان شهری منشأ خدماتی بود و شهر اصفهان به سرعت رو به آبادی نهاد و حکومت گيلان شغل بعدی او بود تا اينکه در 1317 شهردار پايتخت شد و يکسال در اين سمت بود تا در اثر ابتلاء به بيماری فلج، از کار کنار رفت و تا آخر عمر در منزل بستری بود. وفاتش در 1327 ش اتفاق افتاد و حين الفوت هفتاد سال داشت . دو همسر انتخاب نمود و فرزندان متعددی دارد که هيچکدام ترقيات پدر را نکردند.

ميرزا قاسم صوراسرافيل مردی آزاده، پاکباز و هنرمند بود. در اوايل جوانی در کارها قاطعيت به خرج می داد ولی بعدها خيلی ملايمت پيدا کرد و تغيير او از وزارت پست و تلگراف هم به مناسبت ملايمت او بود. تا زمانی که حيات داشت، مردم آذربايجان به او اعتماد و علاقه خاصی داشتند و غالبا منزل او مرکز تجمع آذربايجانی ها بود.

 

نقل از:

دکتر باقر عاقلی

شرح حال رجال سياسی و نظامی معاصر ايران

چاپ اول سال 1380  جلد دوم ص.  944

نشر گفتار باهمکاری نشر علم

 

 


برگشت به ليست