برادران تومانیان

 TOUMANIAN BROTHERS

خانواده تومانیان از جمله مشهورترین تاجران شهر تبریز در دوره قاجار بودند. پایه های تجارتخان تومانیان در اوایل قرن نوزدهم توسط هاروطون تومانیان در شهر تبریز استوار گشت. این تجارتخانه با سرمایه ای در حدود دو تا سه میلیون تومان در امر صادرات خشکبار ابریشم از ایران و وادرات آهن فعال بود.

پس از رونق فعالیت تجارتخانه هاراطون تومانیان آن را به تهران منتقل نمود و با همکاری پسران و دامادهای خویش کمر همت به توسعه فعالیت این تجارتخانه بست. در زمان کوتاهی این شرکت تجاری دارای شعبه های متعددی در شهرهای مسکو، باکو، اودسا، تفلیس، لندن، رشت، انزلی، قزوین، تبریز،مشهدو سبزوار گردید.

شهرت خانواده تومانیان به حدی بود که شاهان قاجار در سفرهای خارجی خود اغلب مهمان این خانواده در شهرهای مقتصد بودند و حتی هنگامی که در سال 1280ش.(1901م.) دولت ایران قصد داشت مبلغ صد هزار منات طلا را از دولت روسیه استقراض نماید این خانواده آمادگی خویش را جهت تهیه این مبلغ برای دولت ایران اعلام نمود که خود معرف توان عظیم مالی این تجارتخانه می باشد.

برادران تومانیان همچنین دارای سه کشتی بخار کوچک شخصی بودند که امور مربوط به حمل و نقل کالا را برای این شرکت به عهده داشتند.

در هنگام انقلاب کمونیستی در روسیه، سرمایه این شرکت در این کشور که مبلغی بالغ بر پنج میلیون تومان بود توسط بلشویک ها ضبط گردید. از سوی دیگر آغاز جنگ جهانی اول و افول فعالیتهای اقتصادی کسانی که پول های خویش را به عنوان امانت و دریافت سود به این تجارتخانه سپرده بودند شروع به بازپسگیری سرمایه های خویش نمودند و این خود عاملی برای ورشکستگی و بدهی های مالی این شرکت در دادگاه مطرح شد و گرچه املاک و اراضی های این تجارتخانه صدها برابر بدهی های آنان بود پرونده آنها بیش از چهل سال در حال تعلیق قرار داشت تا اینکه در حدود سال های 1348 و 1349ش. (1969 – 1970م.) دادگاه رأی بر بازگرداندن املاک و دارائی های توقیف شده این خانواده را داد.

تجارتخانه تومانیان در کنار فعالیت تجاری خود به امر صرافی نیز اشتغال داشت و در این زمینه با بانک شاهی به رقابت می پرداخت.

 

برگرفته ازکتاب :دانشنامهء ايرانيان ارمنی

گرد آورنده:ژانت د. لازاريان

چاپ اول سال 1382 ص.:

انتشارات هيرمند

 

 

برگشت به ليست