ياور1 عليقلی خان

 

ياور1 عليقلی خان فرزند ژنرال حمزه خان و پسر عم كلنل محمدتقی خان پسيان است كه نيای او پس از جنگ دويم روس و ايران2 و بسته شدن معاهده تركمانچای بنا بر تعصب ملی كه داشت با خانواده خود از قفقاز به ايران مهاجرت كرد و بيشتر اوقات در آذربايجان ساكن بوده و در طريقه ذهبيه3 داخل بودند. عليقلی خان در تبريز زاده شد و پس از تحصيلاتي، هنگام تشكيلات ژاندارمری به توسط افسران سوئدی وارد ژاندارمری شده و با درجه سروانی پذيرفته شد و به فارس انتقال يافت.

در آغاز جنگ بين الملل اول و پيش از اينكه انگليس ها در سال 1333 قمری بوشهر را بگيرند در برازجان بود و از اينكه بيگانگان در امور بنادر جنوب همه گونه مداخله ميكردند خيلی متأثر بود و وطن خواهان را برای جلوگيری از مداخله آنان خيلی تشويق و تقويت ميكرد و با آنان راز و نياز داشت. سپس به شيراز رفت و علاقمندان بوطن را كه برضد بيگانه بودند و جنبه جوشی در اين باره داشتند برعليه دشمن نيرومند برانگيخت و در ميان آنان وحدت نظری ايجاد نمود. در اين هنگام حزب دموكرات كه منحل شده بود دوباره تشكيل يافت و خود ياور عليقلی خان از اعضاء مهم حزب مزبور بشمار ميرفت. سرانجام شيراز را تصرف نمود و هواخواهان انگلستان را بازداشت نمود و چون نتوانست با يك عده كمی ژاندارم و وطن خواهان شيراز بكار خود ادامه دهد بيگانگان و بيگانه پرستان بر ا و غلبه كردند و برای اينكه اسير دشمنان خود نشود در سال 1334 قمری ناگزير گرديد كه خودكشی نمايد و پس از وی سلطان غلامرضاخان پسرعمش كه برادر كلنل محمدتقی خان معروف بود بوی تاسی كرده او نيز خودكشی نمود.

يادداشت :

1 ? اكنون ياور را سرگرد ميگويند.

2 ? 1243 ? 1241 قمري.

3 ? مؤسس فرقه ذهبيه ميرشهاب الدين عبدالله برزش آبادی مشهدی است كه از مشايخ تصوف قرن نهم و از مريدان خواجه اسحق ختلانی ميباشد. سيد علاءالدين محمد معروف به نوربخش كه در سال 869 قمری درگذشت خواجه او را جانشين خويش قرار داد و امر كرد كه سايرين بوی بيعت كنند. ميرشهاب الدين از بيعت سيدمحمد كه خواجه باو لقب نوربخش داده بود امتناع كرد و از مجلس خارج شد. در اين هنگام خواجه اظهار داشت ?ذهب عبدالله? كلمه ذهب را مريدان نوربخش معانی زياد كردند از قبيل اينكه ميرشهاب الدين كافر شد، مرتد شد، از حلقه خارج شد، كناره كرد. دسته مخالف كه مريدان ميرعبدالله باشند گفتند كه منظور خواجه اين بوده است كه ميرعبدالله طلا و شخص كامل شد. بنابراين از اين تاريخ فرقه صوفيه كه تابع خواجه اسحق ختلانی بودند بدو فرقه تقسيم شدند، فرقه نوربخشيه و فرقه ذهبيه. اين موضوع شرح مفصلی دارد كه من در اينجا باختصار پرداختم.

 

شرح حال رجال ايران

نگارش مهدی بامداد

جلد ششم ص. 168

چاپ چهارم سال 1371

انتشارت زوٌار

 

 

برگشت به ليست