از:تاريخ موسسات تمدني جديد در ايران

 

           دکتر محبوبی اردکانی


   راديو

 

در تاريخ هفدهم ارديبهشت 1306 دولت جمهوری آلمان يكدستگاه راديو ماشين ضبط صوت برای تقديم به شاه بوسيله وزير مختار خود به تهران فرستاد و اين اسباب به احتمال قوی همان ضبط صوت بوده است نه راديو كه محتاج به ايستگاه و وسائل مجهز ديگر باشد تا بتوان از آن استفاده كرد . چه در دنباله خبر آمده است كه تقديمی فوق مورد توجه واقع گرديده يك دستگاه ديگر خواسته شد كه در مجلس نصب شود تا شاه مذاكرات مجلس را در قصر خود استماع نمايد1. و اين قديميترين اطلاعی است كه از راديو و وسايل برقی مشابه آن در ايران داريم . در مهر 1307 يك دستگاه راديو كنسرت از طريق سرتيپ زاهدی به بلديه رشت اهداء شد و از چهارم آن ماه بنصب آن پرداخته اند2. در پنجم اسفند 1307 بنابه تقاضای ميرزا عبدالحسين خان ديبا لايحه ای برای تاسيس مركز انتشار اخبار و اصوات بوسيله دستگاه بی سيم از طرف وزارت فوايد عامه تقديم مجلس گرديد و در آن قيد شده بود كه اگر آقای ديبا در ظرف مدت يكسال موفق بتاسيس دستگاه راديو نگرديد امتياز نامه لغو می گردد3. ولی اين امتياز چنانكه معلوم است عملی نشد . در همان سال مقرر شد كه برای نصب راديو كنسرت در منازل بايد درخواست و تقاضا نامه كتبی به وزارت داخله داده شود تا وزارت داخله بوسيله اداره كل تشكيلات نظميه مملکتی ترتيبات لازمه اين کار داده جواز نصب را صادر کند4.

مقدمات ايجاد مراکز راديو در 1316 فراهم شد، ولی ظاهرا قبل از سال 1313 يکی از آسوريهای مقيم آمريکا بنام جيمس قهرمانيان به شاه پيشنهاد کرده بود که راديو در ايران تأسيس شود5. . . نخستين دستگاههای اين مرکز را طوری در نظر گرفتند که هم برای پخش مطالب راديو قابل استفاده باشد و هم جت مخابرات تلگرافی و تلفنی . دستگاه پخش صدا در روز 15 ربيع الاول 1359(4 ارديبهشت 1319) افتتاح شد6.

راديو تبريز :

در آذربايجان شرقی دو فرستنده 5 کيلو واتی و 5/7 کيلو واتی مشغول گرديد . فرستنده اولی از روز 30 اسفند 36 شروع بکار کرد . اين فرستنده ها روزانه بالغ بر 12 ساعت در سه بخش مختلف از ساعت 57/5 تا 21 برنامه پخش می کردند و در پخش برنامه های راديو آذربايجان قسمت هائی نيز به زبان آذربايجانی و کردی گنجانيده شده است .

 

ياددشت

1_5 اطلاعات

6_ دستگاههای راديويی مزبور از اينقرار بود: پست فرستنده دو کيلو واتی موج متوسط و کوتاه برای تلگراف و تلفن و راديو، پست فرستنده ار.سي.آ.آمريکايی موج کوتاه 5/7 کيلو وات برای تلگراف و تلفن و راديو . پست موج متوسط راديو تلفن کن .

دستگاههای مزبور دارای دو موتور آلمانی 300 اسب و انگليسی 450 اسب بود . استوديو مرکب بود از دو تقويت کننده ساخت تلفونکن، تقويت کننده و محدود کننده ساخت استاندارد، تقويت کننده وسترن الکتريک، دو دستگاه ضبط صدا با فيلم ساخت A.E.G. دو دستگاه صفحه پرکنی ساخت استاندارد و يک دستگاه 26 کيلو واتی موج کوتاه ساخت استاندارد هم برای مرحله توسعه بعدی در نظر گرفته شده بود . (تاريخ پست و تلگراف و تلفن ص 511 و 512).

 



برگشت به ليست