دائرةالمعارف شهر تبريز

www.tabrizinfo.com

 

بهروز حشمت

 

 

هنرنمايی مجسمه ساز ايرانی در اتريش

مجسمه مرزها که قبلا در يکی از خيابان های مرکزی وين نصب شده بود
مجسمه مرزها که قبلا در يکی از خيابان های مرکزی وين نصب شده بود

جمشيد برزگر

يکی از آخرين آثار بهروز حشمت، مجسمه ساز سرشناس ايرانی، در اتريش نصب شد.

اين اثر، مجسمه ای از مجموعه ستون های حشمت است که در "جاده آهن" در اتريش برپا شده است.

جاده آهن، اصطلاحی نظير جاده ابريشم است که در جريان انقلاب صنعتی اروپا و در داد و ستدهای صنعتی آن روزگار، در اين منطقه از اروپا از اهميت فراوانی برخوردار بوده است.

اين مجسمه که ارتفاعی نزديک به 9 متر دارد، بر تپه ای در نزديکی شهر"ايب سيتز" در ايالت نيدراسترايش ( اتريش سفلی) نصب شده است.

بهروز حشمت درباره آخرين مجموعه آثارش که آنها را" ستون ها" ناميده و همچون ديگر کارهايش همگی از آهن آفريده شده اند، می گويد:" در مصر، يونان و ايران باستان می بينيم که تنها ستون ها باقی می مانند، اما در عصر آهن، ستون های آهنی، بعد از فروريختن بنايی، کج و معوج می شوند و در حالتی ميان ريختن و ايستادن برجا می مانند."

او می گويد:" برای من، انسان های عصر آهن هم، مانند اين ستون ها هستند که هميشه در حالت تعليق ميان ريختن و ايستادن هستند و تنها در اتصالی کوچک که می تواند اميدواری کوچکی باشد، برپا مانده اند."

وی می افزايد: "درعصر آهن، به تاريخ خود که نگاه می کنيم می بينيم هر 20 و 30 سالی يک بار تاريخ بريده شده است و تنها يک اميد کوچک به آينده ، به آزادی و به دوباره ايستادن به اين ستون، يعنی به آدمی کمک کرده است که باقی بماند."

حشمت می گويد: "من در اين ستون ها که در بيم و اميد فروريختن و برجا ماندن هستند، به دنبال نشان دادن اين نکته بوده ام که اميدواری برای دوباره ساختن، در پی شکست و تزلزل، باعث تدوام ما می شود و بدين ترتيب، در طول تاريخ ، ما در پی هر شکست و فروريزی، از نو برخاسته ايم."



بهروز حشمت در مورد اين که چرا آهن را برای آفرينش آثار خود برگزيده، می گويد: "امروز، آهن جای سنگ را گرفته است. در اين روزگار، ديگر تلف کردن وقت است که همچون ميکل آنژ با ماده ای چون سنگ در پی تراشيدن پيکره ای از انسان باشيم. امروز انسان لابه لای آهن ها اسير است و من می خواهم رهايی او را در همين آهن ها نشان دهم."

اين مضمون در چند کار ديگر وی نيز، با فرم هايی متفاوت به چشم می خورد. ديوارها و مرزها ، نمونه هايی از اين دست هستند.

ديوارهای آهنی بهروز حشمت، در واقع تلاشی است برای نفی مفهوم ديوار و رسيدن به آن سو، اعتراضی است به اسارت و دريچه ای است به رهايی موعودی که امروز آن را گم کرده ايم.

وی در اثر ديگر خود به نام مرزها کوشيده با مرزهای آهنين بجنگد و استواری اين مرزهای پولادين را که امروز همه ما را در برگرفته اند و حتی هويت ما را شکل داده اند، درهم بشکند. او ضرورت وجود مرزها را انکار می کند.

حشمت معتقد است تنها انسان رها از اين ديوارها و مرزهای آهنين می تواند از فراز، به تماشای آنچه در جهان کوچک شده ما می گذرد، بنشيند.

به گفته حشمت، وظيفه هنر امروز خبردادن است. خبر دادن درباره آنچه اتفاق می افتد و ما هر روز بی اعتنا از کنارش می گذريم.

اما او در اين خبر دادن، خود را پايبند هيچ سبکی نمی داند چرا که می انديشد سبک ها، آزادی گفتن را از هنرمند می گيرند.

بهروز حشمت می گويد: اين ديگران هستند که می توانند با ديدن کارها بگويند چه اتفاقی افتاده. مهم اين است بفهميم که چرا اين کار انجام گرفته، نه اينکه اثر در چه سبک و مکتبی جای می گيرد.


حشمت می افزايد: من مينی ماليست و تقليل گرا نيستم. سعی می کنم کارهايم به گونه ای باشد که هر تماشاگر، بعد از ديدن اثر بگويد، من هم می توانستم اين کار را انجام دهم.

حشمت معتقد است اثر هنری بايد وحشت خلق کردن را از مخاطب بگيرد.

او می گويد: به همين خاطر، من کوشيده ام کارهايم را تا آنجا که می شود، ساده کنم.

حشمت کيست؟

بهروز حشمت متولد 1329 در تبريز است. او کار مجسمه سازی با آهن را از اوايل دهه 1350( 1970) آغاز کرد و نمايشگاه هايی از آثار خود در گالری های اصولی تبريز(54-1352 ) و سيحون تهران(1353) تشکيل داد.

مجسمه ای از وی در سال 1353 در محل ورودی کارخانه ماشين سازی تبريز، که در آن زمان آنجا کار می کرد، نصب شده که هنوز پابرجاست.

وی پس از آن که مجسمه عاشقلار را در سال 1354 ساخت، ناگزير به ترک ايران شد. اين مجسمه که از معروف ترين آثار حشمت است، سرنوشت چندان مطلوبی نداشته است.

مجسمه عاشقلار، ابتدا در پارک شاه گلی تبريز به مدت 2 ماه نصب شد، اما آن طور که خود می گويد، پس از دخالت ساواک، اين مجسمه از محل خود برداشته و به پشت حياط موزه تبريز منتقل شد. اين مجسمه بعد از حدود 25 سال، به محوطه نمايشگاه بين المللی تبريز برده شد و اکنون در آنجا برپاست.

بهروز حشمت پس از ترک اجباری ايران، مقيم اتريش شد. او در اتريش تحصيلات خود را در رشته مجسمه سازی ادامه و با درجه کارشناسی ارشد از دانشگاه هنرهای کاربردی وين فارغ التحصيل شد.

وی در طول سال ها اقامت در اتريش، آثار خود را در نمايشگاه های جمعی و انفرادی بسياری در اين کشور و نقاط مختلف جهان به نمايش گذاشته و برخی از مجسمه هايش در چند شهر نصب شده اند.

وی نمايشگاه هايی در هلند، فرانسه، انگلستان، بلغارستان، آذربايجان، رومانی، گرجستان، ايتاليا، ترکيه و آلمان داشته و آثاری از او در موزه هايی در اتريش و آلمان نگه داری می شوند.

بهروز حشمت ، تاکنون دو جايزه "آناسوسمان" و جايزه اول بينال بين المللی مجسمه سازی" گابرووا" در بلغارستان را از آن خود کرده است.

نمونه هايی از مجسمه های حشمت در دهه 1350


يکی از آخرين آثار بهروز حشمت، مجسمه ساز سرشناس ايرانی، در اتريش نصب شد.
اين اثر، مجسمه ای از مجموعه ستون های حشمت است که در "جاده آهن" در اتريش برپا شده است.جاده آهن، اصطلاحی نظير جاده ابريشم است که در جريان انقلاب صنعتی اروپا و در داد و ستدهای صنعتی آن روزگار، در اين منطقه از اروپا از اهميت فراوانی برخوردار بوده است.
بهروز حشمت متولد 1329 در تبريز است. او کار مجسمه سازی با آهن را از اوايل دهه 1350( 1970) آغاز کرد و نمايشگاه هايی از آثار خود در گالری های اصولی تبريز(54-1352 ) و سيحون تهران(1353) تشکيل داد.مجسمه ای از وی در سال 1353 در محل ورودی کارخانه ماشين سازی تبريز، که در آن زمان آنجا کار می کرد، نصب شده که هنوز پابرجاست.وی پس از آن که مجسمه عاشقلار را در سال 1354 ساخت، ناگزير به ترک ايران شد. بهروز حشمت پس از ترک اجباری ايران، مقيم اتريش شد.او نمايشگاه هايی در هلند، فرانسه، انگلستان، بلغارستان، آذربايجان، رومانی، گرجستان، ايتاليا، ترکيه و آلمان داشته و آثاری از او در موزه هايی در اتريش و آلمان نگه داری می شوند.

 

 

 

 

 

 

..........................................................

2

جمشيد برزگر

به روز شده: 19:39 گرينويچ - يکشنبه 22 فوريه 2004

اثری از بهروز حشمت در کنيسه يهوديان اتريش

 

 

بهروز حشمت، در کنار اثری که از وی در کنيسه ای در اتريش نصب شده است.

بهروز حشمت، در کنار اثری که از وی در کنيسه ای در اتريش نصب شده است.

اثری از بهروز حشمت، مجسمه ساز سرشناس ايرانی مقيم اتريش، در يک کنيسه متعلق به يهوديان در وين نصب شد.

اين کنيسه که اکنون متعلق به يهويان ليبرال در وين است، در جريان تسلط نازی های آلمان بر اتريش در دهه 1930 ميلادی ويران شد و در سال های پس از جنگ نيز ديگر به عنوان پرستشگاه يهوديان مورد استفاده قرار نگرفت.

اما اين کنيسه، که از قديمی ترين کنيسه های شهر وين محسوب می شود، پس از بازسازی، روز يکشنبه 22 فوريه، با حضور شماری از مقامات بلندپايه سياسی، رهبران دينی و هنرمندان اتريشی افتتاح شد.

مجسمه بهروز حشمت، در واقع، بخشی از مجموعه ديوارهای وی است که اکنون در قسمت جلو کنيسه نصب شده است.

اين مجسمه، که همانند ديگر کارهای آقای حشمت از آهن آفريده شده، تمثيلی است از شکاف رود نيل، به هنگام عبور قوم بنی اسراييل به همراه پيامبر خود موسی.

دو تکه مجسمه به صورتی مواج از هم جدا می شوند و در پس خود ديواری شيشه ای را نمايان می سازند.

به گفته آقای حشمت، ديوارها بايد کنار بروند تا بتوان راهی به سوی حقيقت گشود.

بخش ديگری از مجموعه ديوارها

او می گويد حقيقت، اصل و بنياد جست وجوی انسانی است؛ چيزی که هم در هنر و هم در دين بايد مبنا باشد.

بهروز حشمت، در عين حال تاکيد می کند که جست و جوی حقيقت نمی تواند و نبايد تنها و تنها در انحصار يک حوزه، چه دين و چه ايدئولوژی و يا حتی هنر باشد و اگر چنين اتفاقی روی دهد و به ويژه اين امر با قدرت سياسی و اقتصادی پشتيبانی شود و به شکل حکومتی عمل کند، آن گاه بايد در انتظار آن بود که حقيقت در انبوهی دروغ و ناراستی گم شود.

به عقيده اين هنرمند، اکنون و براساس تجارب تلخی که بشر آزموده، بايد پذيرفت که حقيقت به تمامی و برای هميشه تنها به گروهی از انسان ها تعلق نداشته و اولين گام عملی در اين راه احترام گذاشتن به ديگری و عقايد اوست.

آقای حشمت می افزايد گرچه خود به مذهب باور ندارد، اما به عقايد مذهبی ديگران احترام می گذارد و متقابلا انتظار دارد که باورهای او نيز از سوی مومنان به مذهب، محترم پنداشته شود.

وی در عين حال تاکيد می کند که به نصب مجسمه ای از او در يک کنيسه يهوديان، صرفا بايد از چنين منظری نگريسته شود و به ويژه چنين کاری نبايد به معنای ناديده گرفتن اقدامات دولت اسراييل باشد که وی آن را غير انسانی قلمداد می کند.

بهروز حشمت متولد 1329 در تبريز است. او کار مجسمه سازی با آهن را از اوايل دهه 1350( 1970) آغاز کرد و نمايشگاه هايی از آثار خود در گالری های اصولی تبريز(54-1352 ) و سيحون تهران(1353) تشکيل داد.

مجسمه ای از وی در سال 1353 در محل ورودی کارخانه ماشين سازی تبريز، که در آن زمان آنجا کار می کرد، نصب شده که هنوز پابرجاست.

بخشی ديگر از مجموعه ديوارها

وی پس از آن که مجسمه "عاشقلار" را در سال 1354 ساخت، ناگزير به ترک ايران شد. اين مجسمه که از معروف ترين آثار حشمت است، سرنوشت چندان مطلوبی نداشته است.

مجسمه عاشقلار، ابتدا در پارک شاه گلی تبريز به مدت 2 ماه نصب شد، اما آن طور که خود می گويد، پس از دخالت ساواک، اين مجسمه از محل خود برداشته و به پشت حياط موزه تبريز منتقل شد. اين مجسمه بعد از حدود 25 سال، به محوطه نمايشگاه بين المللی تبريز برده شد و اکنون در آنجا برپاست.

بهروز حشمت پس از ترک اجباری ايران، مقيم اتريش شد. او در اتريش تحصيلات خود را در رشته مجسمه سازی ادامه و با درجه کارشناسی ارشد از دانشگاه هنرهای کاربردی وين فارغ التحصيل شد.

وی در طول سال ها اقامت در اتريش، آثار خود را در نمايشگاه های جمعی و انفرادی بسياری در اين کشور و نقاط مختلف جهان به نمايش گذاشته و برخی از مجسمه هايش در چند شهر نصب شده اند.

وی نمايشگاه هايی در هلند، فرانسه، انگلستان، بلغارستان، آذربايجان، رومانی، گرجستان، ايتاليا، ترکيه و آلمان داشته و آثاری از او در موزه هايی در اتريش و آلمان نگه داری می شوند.

بهروز حشمت ، تاکنون دو جايزه "آناسوسمان" و جايزه اول بينال بين المللی مجسمه سازی" گابرووا" در بلغارستان را از آن خود کرده است.

اثری از بهروز حشمت

بخشی ديگر از مجموعه ديوارها

 

مجسمه ای از بهروز حشمت

اين اثر در کنيسه ای در وين نصب شده است

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.............................................................

3

 

به روز شده: 17:01 گرينويچ - يکشنبه 09 ژانويه 2005

 

تنديس های بهروز حشمت در نگارخانه آبان

 

مجسمه فرياد از بهروز حشمت

تصوير مجسمه 'فرياد' در آينه هايی تکرار می شود که کنار هم و در کنج ديوار قرار گرفته اند

 

نگارخانه آبان ميزبان تعدادی از تنديس های بهروز حشمت است. اين نخستين بار پس از انقلاب است که آثار اين مجسمه ساز نامدار ايرانی مقيم اتريش در ايران به نمايش گذاشته می شود.

در اين نمايشگاه جمع و جور و کوچک که با استقبال خوبی روبه رو شد، چند مجسمه فلزی زيبا روی پايه های چوبی چيده شده است.

در سالن ديگری فيلم هايی که فرشاد فدائيان، مستندساز، از کارهای بهروز حشمت ساخته است، نمايش داده می شود. تمام صندلی ها پر است و تعدادی از علاقه مندان تا بيرون در برای تماشای فيلم ايستاده اند.

در ميان مجسمه ها، کله ای ديده می شود که گويی آنقدر از دو سو بر آن فشار وارد آمده که دهان به فريادی به بزرگی هستی گشوده شده است.

مجسمه پشت به تماشاچيان و رو به دو آئينه قرار دارد که کنار هم، در کنج ديوار گذاشته شده اند و فرياد او در آئينه ها مکرر شده است.

به گفته آقای فدائيان قالب های گچی مجسمه "فرياد" با رنگ های مختلف در قسمتی از "سيته" در فرانسه قرار داده شده است.

پس از اين فرياد برنزی، جغدهای حشمت چشم را خيره می کند. خانواده سه نفره جغدها با مهربانی کنار هم قرار گرفته اند و سپس روی پايه هايی ديگر جغدهای تنهايی زيبايی خود را به ديده می نمايانند.

تصوير اثری از بهروز حشمت در فيلم فرشاد فدائيان

تصوير اثری از بهروز حشمت در فيلم فرشاد فدائيان

 

متولی و برگزار کننده اين نمايشگاه فرشاد فدائيان است. او می گويد حشمت را از ۳۵ سال پيش و از زمانی که در دانشگاه تبريز فلسفه می خواند، می شناسد و توضيح می دهد که بيش از سی سال پيش، اولين نمايشگاه حشمت را در تبريز نيز او سامان داده است.

آقای فدائيان در باره کمی تعداد مجسمه های به نمايش گذاشته شده، می گويد همين تعداد را هم با زحمت بسيار زياد و تک تک و با فاصله زمانی زياد، توانسته از گمرگ ترخيص کند.

پوسترها و تصاوير هم توسط دوستان مسافر به دستش رسيده است.

او می گويد حشمت پنج فيلم و در مجموع ۴۴ دقيقه تصاوير از نمايشگاه هايش برای او فرستاده و او اين فيلم ها را پس از تدوين و گذاشتن موسيقی برای نمايش آماده کرده است.

در پشت کارت نمايشگاه بخشی از يادداشت اسوالد اشتيم مجسمه ساز سرشناس اتريشی که در فوريه ۲۰۰۴ نوشته، آمده است. او نوشته: " اگر وتروبا ( فرانتس وترويا، بنيانگذار مجسمه سازی مدرن و استاد آکادمی هنرهای زيبای وين در رشته مجسمه سازی از ۱۹۴۸ تا ۱۹۷۰ ) زنده بود، به احترام بهروز حشمت کلاه از سر برمی داشت."

خانواده جغدها

خانواده جغدها

 


بهروز حشمت، سال ۱۳۳۲ در تبريز متولد شده، در ۱۳۴۹ همزمان با کار در کارخانه ماشين سازی تبريز فعاليت هنری خود را آغاز کرده است. او رشته مجسمه سازی را در مدرسه عالی هنرهای کاربردی وين خوانده و از ۱۳۶۶ به عضويت خانه هنرمندان اتريش درآمده است.

از آثار حشمت، مجسمه " کار و انديشه " در ميدان کارخانه ماشين سازی تبريز و مجسمه " عاشقلار " در پارک ائيل گلی تبريز نصب است. هفت مجسمه از آثار حشمت نيز درخيابان ها و ميادين شهرهای مختلف اتريش نصب شده اند.

بهروز حشمت تاکنون جوايزی از جمله جايزه بينال بين المللی گابروو بلغارستان، جايزه آنا سوسمان اتريش و مدال طلای خانه هنرمندان اتريش را از آن خود کرده است.

نمايش اين مجسمه ها و فيلم ها تا ۲۳ دی ماه در نگارخانه آبان ادامه خواهد داشت.

برگرفته از :

http://www.bbc.co.uk/persian/

 

برگشت به ليست