دائرةالمعارف شهر تبريز

www.tabrizinfo.com

 

 

 

 

      نام و نام خانوادگی:

حسن سربخشيان

      سال ومحل تولد:

 1347 شمسی تبريز

      محل سکونت فعلی:

 ايران

      عرصه فعاليت:

عکاس

      امکان ارتباط:

 

 

 

 

عکسهاى حسن سربخشيان در گالرى گلستان

 

 

 حسن سربخشيان يکى از شاخصترين عکاسان خبرى جوان (متولد ۱۳۴۷) ايران است که در چند سال اخير با مطبوعات و خبرگزاريهاى معتبر جهان از جمله رويتر و آسوشيتدپرس نيز همکارى دارد. عکسهاى سربخشيان در مطبوعات داخل و برخى از مطبوعات جهان مدتهاست کار و نام او را آشناى بسيارى از خوانندگان روزنامه‌ها و علاقمندان عکاسى کرده و جوايز بسيارى برايش به ارمغان آورده است.

 

شمارى از اين جوايز عبارتند از: برگزيده‌ى مسابقه عکس سال ايران ۱۳۷۴، برنده‌ى سه دوره در بخش عکس جشنواره‌ى مطبوعات کشور در سالهاى ۱۳۷۸، ۱۳۷۹ و ۱۳۸۱، برنده اول مسابقات عکس گفتگو ۱۳۸۲، برنده جايزه‌ى مسابقه عکس مطبوعاتى کاوه گلستان ۱۳۸۳.

 

سربخشيان به نسلى از عکاسان خبرى تعلق دارد که به همت‌شان اين رشته در دهه‌ى گذشته در ايران رشد و رونق چشمگيرى داشته و راه بسيارى از آنان را به مطبوعات جهان گشوده است. او دلايل اين رونق را چنين توضيح مى‌دهد:

 

«من اولين فاکتور را موقعيت خود کشور ايران مى‌دانم. در واقع سير تحولات اينجا، چه از نظر حوادث اجتماعى و چه رخدادهاى طبيعى انقدر سريع و غيرقابل پيش‌بينى است که هميشه به نوعى، در طول سال اگر بخواهيم حساب کنيم، در صدر اخبار قرار داريم. در دو دهه‌ى گذشته، به‌ويژه در سه دهه‌ى گذشته، يعنى از شروع انقلاب به اينطرف ما سه چهارتا واقعه‌ى خيلى مهم داشتيم؛ از انقلاب تا جنگ و ادامه‌اش دوران اصلاحات، پيروزى آقاى خاتمى باعث شد که پتانسيل موجود در جامعه عکاسى به نوعى خودش را در عکاسى خبرى نشان بدهد. من فاکتور بعدى را نسل جوانى مى‌دانم که از ده سال پيش به اين‌طرف وارد اين عرصه‌ شدند و با رشد چشمگير مطبوعات در دوره‌ى اصلاحات توانستند کارشان را عرضه کنند و خودشان را مطرح کنند

 

سربخشيان که تا کنون در بيش از هفتاد نمايشگاه گروهى شرکت کرده، پس از سالها کار، در نخستين نمايشگاه فردى‌اش ۳۵ عکس خود را به نمايش گذاشته است. آنچه در عکسهاى اين نمايشگاه بيش از هر چيز توجه را جلب مى‌کند دقت و تيزبينى سربخشيان در شکار و ثبت لحظه‌هاى ويژه است. شايد مشهورترين عکس اين نمايشگاه عکسى باشد که سربخشيان به خاطر آن، پاييز امسال جايزه‌ى عکس مطبوعاتى کاوه گلستان را از آن خود کرد. و اين عکسى است از خاتمى در حال سخنرانى که دستى از پشت ملخى را از روى عمامه‌‌اش برمى‌دارد. خاتمى سوژه‌ى چند عکس ديگر اين نمايشگاه نيز هست.

 

حسن سربخشيان در اينباره که چرا تا کنون نمايشگاه مستقلى از اثار خود برپا نکرده بود مى‌گويد:

 

«وقتى عکاسى در يک آژانس خبرى کار مى‌کند، کارش به‌نوعى هر روز در تمام دنيا و در همه‌ى نشريات چاپ مى‌شود و اين باعث مى‌شود کارهايش هر روز ديده شود. براى نمايشگاه اصولا آدم بايد تعدادى کار را جمع کند که يک مقدار تازگى داشته باشد تا براى بينندگان هم جذابيتى داشته باشد. اين که چى باعث شد من  اين نمايشگاه را برگزار کنم، چون من تصميم گرفتم کارهاى هشت سال گذشته‌ام را به‌صورت کتاب چاپ کنم اين گزيده‌اى از کارهاى آن کتاب است. يعنى يک دوره‌ى تاريخى را، و حالا بر حسب تصادف چون کار من از سال ۷۶، سال ۹۷ ميلادى شروع شده، يک جورى اين هشت سالى که دوره‌ى آقاى خاتمى است، باعث شده به‌نوعى دوره‌ى اصلاحات لقب بگيرد. و من به‌جهت اين که در سالهاى گذشته متاسفانه کتابى با اين مضمون نداشتيم، که تارخ معاصر ما را به‌نوعى وقتى ده سال بعد با يک فاصله‌ى زمانى به اين قضيه نگاه مى‌کنيم و ورق مى‌زنيم اتفاقات را به‌صورت تصويرى ببينيم من تصميم گرفتم که اينها را به‌صورت يک کتاب چاپ بشوند. و گزيده‌ى آنها را هم براى ارزيابى دوستان و همکاران و هم مردم در نمايشگاه عرضه کنم و ببينم که آيا توى يک کتاب قابليت اين را دارد يا نه. که در واقع اين فکر اوليه شد براى همين نمايشگاه

 

البته عکسهاى اين نمايشگاه فقط به حوادث دوران رياست جمهورى خاتمى و ايران محدود نمى‌شود و عکسهايى از کشورهاى ديگر را نيز دربردارد؛ کتابى که سربخشيان قصد انتشارش را دارد نيز، در سه بخش، عکسهايى از ايران، عراق و افغانستان را در برمى‌گيرد:

 

«اصولا کتابى که قرار است دربيايد مى‌خواهد کار يک عکاس خبرى را تعريف کند. در واقع شما تک تک اين عکسها را که توى يک نمايشگاه مى‌بينيد به عنوان «تک‌عکس» مى‌تواند براى شما يک مفهومى داشته باشد. که اين برمى‌گردد به قدرت آن رسانه‌اى که در اختيار يک  عکاس هست. تعريف من از اين نمايشگاه عکاسى خبرى مطبوعاتى است. در واقع شما فشرده‌اى از تمام نوع کارهايى که يک عکاس توانايى انجامش را دارد در اين زمينه مى‌بينيد.  يعنى ممکن است شما يک روز عکس ورزشى بگيريد، يک روز پرتره‌ى يک سياستمدار را بگيريد و يک روز کار اجتماعى بگيريد. يعنى اينها همه‌اش جمع شده در آن فرد. تعريف من از اين نمايشگاه معرفى يک عکاس خبرى است

 

کتاب سربخشيان صد عکس او را  در برمى‌گيرد و با متنهايى از جيم ميور (گزارشگر بى بى سي) شهيدالاعلم (عکاس بنگلادشي)، رضا دقتى و يونس شکرخواه، به دو زبان فارسى و انگليسى، درباره‌ى عکسهاى او همراه است. نمايشگاه عکسهاى حسن سربخشيان  که روز جمعه ۲۳ بهمن افتتاح شد تا روز ۲۹ بهمن ماه در گالرى گلستان براى بازديد عموم برپاست.

 

بهزاد کشميرى‌پور، گزارشگر صداى آلمان در تهران

 

 

 

.......................................................

 

گزارشی از نمايشگاه عکس حسن سربخشيان

لادن پارسی

 

 

حسن سربخشيان

حسن سربخشيان

 

نخستين نمايشگاه انفرادی حسن سربخشيان در گالری گلستان برگزار شده است. در افتتاحيه اين نمايشگاه جمعی از عکاسان و معماران سرشناس ايران حضور داشتند.

عکاسانی مانند عباس عطار، کامران عدل و کاوه کاظمی در کنار نسل جديد عکاسان جوانی چون پيمان هوشمندزاده، شادی قديريان، نيوشا توکليان و عليرضا نيک نژاد به تماشای عکسها ايستاده بودند و دانشجويان عکاسی و جوانترها نظرات آنها را جويا می شدند.

سربخشيان بيش از سی عکس از مجموعه کارهايش از ۱۳۷۶ تاکنون را که به زودی به صورت کتاب منتشر می شود، به نمايش گذاشته است.

او عکسهايی را برای نمايشگاه انتخاب کرده که اکثر آنها تاکنون در جايی چاپ نشده است و به گفته خودش ترجيح داده عکسهای حوادث تير ۷۶ دانشگاه تهران و زلزله بم را به نمايشگاه نياورد.

نمايشگاه با عکسی از ضيافت شامی به مناسبت ديدار محمد خاتمی، رئيس جمهور ايران، از پاکستان آغاز می شود و با عکس سربازانی با لباس محلی در کنار مقبره سرباز گمنام آتن به پايان می رسد.

دو سرباز يونانی در مقابل مقبره سربازان گمنام در آتن

 

عکسها در ايران، افغانستان، عراق و يونان گرفته شده اند. اکثر عکسها حاصل سرعت انتقال و ذهن عکاس است، مثلا در عکسی دو سرباز آمريکايی را در خانه يک کرد می بينيم که يکی با پوتين روی گليم ايستاده و هم رزمش کمی دورتر روی تشک نشسته است. اين عکس به خوبی نفس يک تجاوز را نشان می دهد.

در ميان عکسهای نمايشگاه چند عکس در ذهن پررنگتر ثبت می شود: دو بچه افغان که در خاک و خل پا برهنه اند، زنان بشاگرد روی نيمکت درمانگاه و پوسترنصفه آيت الله محمد صادق صدر که روی نيمی از تصوير صدام حسين چسبانده شده است.

همچنين عکس برنده مسابقه تک عکس جايزه کاوه گلستان که ملخی را نشان می دهد که روی عمامه آقای خاتمی نشسته و دستی که به آرامی برای برداشتن ملخ جلو می آيد و...

نيروهای آمريکايی در منزل يک خانواده کرد ايران در اردوگاه التاش در ارمادی عراق

پيمان هوشمندزاده، عکاس عکسهای نمايشگاه را خوب ارزيابی می کند، ولی می گويد: "بعضی از عکسها می توانست اينجا نباشد. ما آنقدر عکس خوب از سربخشيان ديده ايم که از او توقع عکس معمولی نداريم."

کامران عدل عکاس سرشناس که کتابی از عکس های بازارهای ايران را سال ها پيش منتشر کرده، با اشاره به عکس آيت الله صدر که روی عکس صدام چسبانده شده، می گويد سربخشيان خيلی نکته بين است.

او سربخشيان را کمی کم تجربه می داند و در چرايی آن می گويد: "اين عکس ها خيلی خوب اند، ولی اين نوع عکس ها را کسی نمی خرد. مردم عکسهای محو و رويايی را بيشتر می خرند. اين عکسها به درد کتاب می خورد نه نمايشگاه، مگر اينکه عکاس بخواهد زور خودش را در عکاسی نشان بدهد که نشان داده است."

عليرضا نيک نژاد، عکاس، هم عکسها را خوب می داند، اما از کيفيت چاپ چند عکس بزرگ ناراضی است و دليل آن را کيفيت پايين فايل های ديجيتالی می داند که به نظر او سبب شده تا ارزش بعضی ازعکسها زير سئوال برود.

اين عکس برنده مسابقه تک عکس جايزه کاوه گلستان شد

سربخشيان می گويد: "وقتی وارد عکاسی مطبوعات می شوی، انگار داخل اتوبانی هستی که فقط بايد به جلو بروی و اين خبر است که مدام شما را به جلو می برد و حتی اجازه برنامه ريزی برای زندگی شخصی را از عکاس می گيرد." و کتمان نمی کند که در کنار عکاسی خبری به گرفتن عکسهای مورد علاقه خودش می پردازد که تعدادی از اين نوع عکس ها را در نمايشگاه می بينيم.

سربخشيان مجموعه ای از عکس های هشت سال گذشته را در دست انتشار دارد. بر اين مجموعه جيم ميور، يونس شکرخواه، کامران جبرئيلی، شهيد الاعلم و رضا دقتی مقدمه نوشته اند و عکس ها را رضا دقتی ويرايش کرده است.

اين نمايشگاه تا بيست و نهم بهمن ماه در گالری گلستان ادامه خواهد داشت.

حسن سربخشيان متولد سال 1347 در تبريز است. او از نوجوانی به عکاسی پرداخته و چند سالی هم در زمينه سينمای مستند فعاليت کرده است. عکاسی را در دانشگاه آزاد خوانده و کار مطبوعاتی خود را در سال ۷۶ و با روزنامه "صبح امروز" آغاز کرد و با عکس هايی که از حوادث دانشگاه گرفت، به شهرت رسيد.

او علاوه بر دو جايزه ای که در جشنواره های دوران دانشجويی به دست آورده، جايزه مسابقه عکس سال ايران در سال ۷۴، جايزه سه دوره بخش عکس جشنواره مطبوعات در سال های ۷۸، ۷۹ و ۸۱ ، جايزه اول مسابقه گفتگو در سال ۸۳ و جايزه نخستين دوره جايزه مسابقه عکاسی کاوه گلستان را به دست آورده است.

 

 

 

 

 

 

 

برگشت به ليست